Naar Spanje na de Covid, ontdek de natuur en het historisch erfgoed in Castilla y Leon

Voor het eerst in jaren is het rustig in de grote steden van Spanje. Nu de grenzen nog gesloten zijn heerst er een ongekende stilte.

Maar over een paar dagen is het gedaan met de rust en opent Spanje zijn grenzen weer voor toerisme. In eerste instantie zijn de Schengenlanden welkom. Er is ondertussen hard gewerkt om zo snel mogelijk het toerisme in Spanje weer op gang te brengen.

Maar wil Spanje wel terug naar hoe het ‘vroeger’ was? De toerist is zeker zeer welkom in de de binnenlanden, maar is hij nog welkom in aan de kust of in steden als Madrid of Barcelona? En wil de toerist daar op dit moment wel heen?

De periode na de crisis geeft ons een unieke mogelijkheid om na te denken waar we met het toerisme heen willen. Waar we vandaan kwamen is niet de weg waarop we willen terugkeren. Bepaalde gebieden hadden duidelijk te maken met overtoerisme en de bijbehorende randverschijnselen. Dat zet onze identiteit en de leefbaarheid onder druk. De kunst is om met zijn allen een nieuwe vorm van toerisme aan te boren waarbij erfgoed een belangrijke plek inneemt.

Ik denk dat het goed is dat de schoonheid van Spanje toeristen trekt. Dat de monumentale steden door zoveel buitenlanders worden bezocht is een teken dat al die cultuurhistorische waarde wordt gewaardeerd. Iets waar we vaker bij stil zouden moeten staan.  Dé regio als het om erfgoed van Spanje gaat, is zonder twijfel Castilla y Leon want daar ligt de bakermat. Bovendien biedt Castilla y Leon schitterende natuurgebieden.

Voor mensen die zin in Spanje hebben, maar absoluut geen behoefte aan massatoerisme hebben zet ik zeven superplekken in Castilla y Leon voor je op een rij. Kies je voor rust en ruimte en niet voor rijen wachtende mensen bij musea, zoek dan deze veelzijdige regio eens op. Castilla y Leon ligt central in Spanje en is met auto, trein of vliegtuig goed te bereiken. (klik op de titel om het gehele artikel te lezen)

1. De adembenemende schoonheid van de Sierra de Gredos

 

Ver weg van de Spaanse Costa´s ligt een groen gebied waar de tijd stil lijkt te staan. Nagenoeg in het midden van Spanje vind je een oase van authentieke Spaanse natuur, vol wonderbaarlijke landschappen waar de paden en de bomen de sfeer van vroeger fluisteren.

Op ongeveer een uur rijden van Madrid ligt de prachtige bergketen van de Sierra de Gredos. Hier komen natuurliefhebbers om te wandelen en te genieten van rust en stilte. Het gebergte is een regionaal park met als hoogste punt de Pico Almanzor van 2.592 meter hoog. De streek staat met name bekend om de mooie, glasheldere bergmeren en ruige kloven.

 

2. Eurovelo 1, de Atlantische kustroute op de fiets

 

Wat bezielt me om op weg te gaan? Deze vraag stel ik mezelf regelmatig. Weg uit je vertrouwde omgeving, los uit de dagelijkse sleur, andere mensen ontmoeten, genieten van de mooie natuur op een andere plek, andere landschappen ontdekken of nieuwe ideeën of inzichten opdoen.

Dit keer maak ik een fietstocht door het noorden van Spanje over de Eurovelo 1-route in Castilla y Leon en ga ik op zoek naar afwisselende landschappen onder de Spaanse zon. De Eurovelo 1 is officieel een route van ruim 9000 kilometer die loopt van Noord-Noorwegen naar Zuid-Portugal maar ik beperk me tot een paar dagen op het traject dat door Noord-Spanje loopt. Het startpunt is het dorpje Villafranca Montes de Oca. Van daaruit fiets ik over oude geitenpaden, langs riviertjes en watervallen en af en toe stop ik bij een kappelletje in een gehucht of dorp.

 

3. Mogarraz. Een verscholen bergdorp met eigen identiteit

 

Omringd door honderden portretten, waarvan de ogen mij aanstaren, drink ik een lokale sterke drank op het terras van de plaatselijke kroeg in het bergdorpje Mogarraz. Ik voel me nogal bekeken door de beeltenissen rondom mij waarmee ik geconfronteerd word.

4      10

Ik ben in dit dorp beland via een bergpad vanuit La Alberca, een plaatsje in het binnenland van Salamanca dat tegen de Sierra de Francia ligt aangeplakt. Op het eerste gezicht lijkt Mogarraz exact op de andere dorpjes die ik in de omgeving bezocht heb. Vakwerkhuizen met een paar verdiepingen, een oude kerk met een verlaten historisch plein en in de keienstraten de vriendelijke boerenbevolking bij wie je op de verweerde gezichten kan aflezen dat het bestaan in de Sierra, zelfs vandaag de dag,  niet gemakkelijk is.

 

4. Burgos; wandelen door duizenden jaren oude geschiedenis

 

Burgos staat onder andere bekend als stad waar veel pelgrims neerstrijken die de route naar Santiago de Compostela lopen. De boeiende stad ligt op 860 meter hoogte aan de rivier de Arlanzon. De hoofdbezienswaardigheid van Burgos is de grote Santa Mariakathedraal en dit is de voornaamste reden van mijn bezoek aan de stad. De Santa Maria staat als enige kathedraal van Spanje op de werelderfgoedlijst van Unesco en heeft grote gelijkenis met de Notre Dame in Parijs.

Tussen de 10e en 15e eeuw is Burgos de hoofdstad van het Koninkrijk van Castilla-Leon. Door de gunstige ligging aan de Camino, de weg naar Santiago de Compostella, en het monopolie op de handel in merinowol, ontwikkelt de stad zich in de middeleeuwen van militair gehucht naar een krachtige commerciële stad. In de stad is veel van de middeleeuwse pracht bewaard gebleven. Bijzondere gebouwen zijn onder andere de Mudejarboog van San Esteban en de gelijknamige gotische kerk.

Sinds 1984 staat de Kathedraal van Burgos op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.
De Santa Mariakathedraal is gebouwd op de top van een Romaanse tempel naar het Normandisch Frans, gotisch model. De geschiedenis van de gotische kunst wordt in deze kathedraal samengevat in de architectuur en unieke collectie kunstwerken, waaronder de koepel met sterrenhemel, veel schilderijen en glas-in-loodramen. Onder het koepelgewelf ligt het grafmonument van de Spaanse ridder El Cid Campeador en zijn vrouw Doña Jimena. Aan de noordzijde van de kathedraal bevindt zich de escalada dorada, een gouden trap uit de renaissancetijd. Een ander historisch kunstwerk is de Papamoscas. Een beeld dat op elk uur zijn mond opent en zijn tong uitsteekt.

5. De mooiste 5 monumenten in Segovia

De Spaanse stad Segovia ligt op ongeveer anderhalf uur rijden ten noordwesten van Madrid. De hooggelegen stad behoort tot de autonome gemeenschap Castilla y León. Segovia is een wat minder bekende parel uit de geschiedenis, die in het jaar 1985 uitgeroepen werd tot werelderfgoed van Unesco. En dat is niet geheel onterecht. Zo bevindt zich hier de belangrijkste en tevens nog geheel complete Romeinse aquaduct van Spanje. Maar het compacte historische centrum heeft nog veel meer te bieden. Achter het sprookjesachtige Alcázar, de vele paleizen, kloosters en de kathedraal van Segovia gaan heel wat verhalen en legendes schuil.

IMG_1936

Het schitterende kasteel van Segovia lijkt erg veel op de sprookjesachtige kastelen in kinderboeken. En ook de geschiedenis en legendes doen er misschien niet voor onder. Het ‘Alcázar Real de Segovia’ aan de Plaza de la Reina Victoria Eugenia, is een erfenis uit de negentiende eeuw.

 

6. De Arribes del Duero, een verscholen juweel in de natuur.

 

Pepe neemt met zijn auto een scherpe bocht over het hobbelige keienpad. Met rode wangen, het is 35 graden en Pepe heeft geen airco, geniet ik van het woeste landschap. Toch ben ik blij als ik weer uit mag stappen bij de Mirador Picon de Felipe, want de auto heeft namelijk ook geen schokbrekers…

20160608_154019

Wat ik te zien krijg is de moeite waard. Als ik naar beneden kijk in een duizelingwekkend ruim 500 meter diep ravijn, zie ik tussen de ruige bergen de rivier de Duero stromen. De Duero is de belangrijkste rivier in het noordwesten van het Iberisch Schiereiland. Hij ontspringt in Spanje in de provincie Soria op 2000 meter hoogte en loopt over een lengte van bijna 900 kilometer naar het Portugese Oporto waar hij in de Atlantische Oceaan uitmondt. Over een lengte van 112 kilometer vormt de Duero de grens tussen Spanje en Portugal.

 

7. Goede wijn behoeft geen krans; La Rueda

 

Als er ooit een druif is geweest die het moet hebben van geavanceerde technologie, dan is het wel de Verdejo, die voornamelijk in en rond het plaatsje La Rueda, ten noordwesten van Madrid, geoogst wordt.

Laatst was ik op bezoek bij de familie Yllera die gedurende de afgelopen twintig jaar een groot aantal kleine oude bodega´s in Rueda van de ondergang hebben kunnen redden. Een bijzonder project heeft er voor gezorgd dat Grupo Yllera de diverse kelders van deze bodega´s met elkaar in verbinding hebben gesteld en zo is er een ondergronds labyrint van oude wijnkelders ontstaan dat je kunt bezoeken. Het labyrint ligt twintig meter onder de grond en is bijna een kilometer lang.

3 9

Het labyrint is genoemd naar een verhaal uit de legende uit de Griekse Mythologie waar ´De draad van Ariadne´ centraal staat. Ariadne zou de held Theseus geholpen hebben te ontsnappen uit het labyrint waar een Minotauro woonde. Ze gaf Theseus een zwaard en een kluwen wol (De draad van Ariadne). De wollen draad moest hij afwikkelen terwijl hij het labyrint in ging. Ariadne was namelijk bereid om Theseus te helpen op voorwaarde dat hij met haar zou trouwen, zodra hij de uitweg uit het labyrint gevonden zou hebben. Theseus doodde met het zwaard de Minotaurus die in het labyrint huisde en vond dankzij ´De draad van Ariadne´ de uitgang terug.

De ondankbare Theseus liet Ariadne kort daarna in de steek. Maar de god van de druiven en de wijn, Dionysus, onfermde zich over haar en maakte haar tot zijn vrouw.
Het wijnhuis Yllera heeft haar wijnen naar de personages van de legende genoemd; Ariadna, Dedalo, Teseo, Las Doncellas, El Minotauro, Dionisos etc. Iedere wijn heeft, afhankelijk van zijn karakter en leeftijd, een bijpassende naam uit de legende gekregen.

Voor een veilige vakantie en een rustig gevoel wat betreft afstand bewaren kun je uit deze 7 superplekken vast een keuze maken. Mijn advies is : doe ze gewoon allemaal en neem de tijd en voel, proef, ruik, hoor en observeer de schoonheid tijdens je ontdekkingstocht door het oude Spanje.

 

Fiets dwars door Spanje via de Eurovelo 1 route

EuroVelo routes zijn een initiatief van de Europees fiets federatie (ECF). Deze internationale routes zijn lang tot heel lang en gaan op zijn minst door twee verschillende landen. In dit Blog behandel ik het deel van de Eurovelo 1 tocht die dwars door het veelzijdige Castilla y Leon in Spanje loopt.

Aan dit project werken in totaal zes landen mee; Noorwegen, het Verenigd Koningrijk, Ierland, Frankrijk, Spanje en Portugal, en vijf autonome Spaanse regios; Navarra, La Rioja, Castilla y Leon, Extremadura en Andalusië.

De afstand door Spanje bedraagt ongeveer 1.373 km en loopt door Navarra, La Rioja, Castilla y Leon, Extremadura, en Andalusië en is gebaseerd op de cultuur van oude Historische Paden van de regios waar deze doorheen loopt, beginnend in de Pyreneën bij Navarra aan de Atlantische zeezijde en eindigend aan de Atlantische kust in het zuiden van Spanje.

De route die door de regio Castilla y Leon loopt, met ongeveer 514 km, kruist vier Historische Paden; De Santiagoroute (route Francés), Het Kanaal van Castille, De Dueroroute en De Zilverroute. Zij vertegenwoordigen vier door Unesco uitgeroepen Werelderfgoederen en drie gekwalificeerde wijnroutes. Al met al een zinnestrelende tocht met steden die volop historie bieden en doorspekt zijn met eeuwenoude paden waarvan enkelen uit de Romaanse en Gotische tijd en wijnroutes waar je kunt genieten van een uitstekende gastronomie en wijnen met het Denominacion de Origen certificaat.

De tocht komt vanuit La Rioja over de Santiagoroute de plaats Burgos binnen. Daar kun je de kathedraal bezoeken. Een van de grootste bewijzen van Gotische kunst die als enige kathedraal in Spanje tot Erfgoed van de Mensheid is bezegeld. Iets buiten Burgos ligt het Yacimiento Arquelógico van de Sierra de Atapuerca, een bewijs van de menselijke evolutie, ook op de lijst van Erfgoed van de Mensheid van Unesco.

Via het Kanaal van Castille bij Palencia en de Dueroroute, komen we langs routes van gekwalificeerde wijnen zoals Cigales, Rueda en Toro en kun je genieten van een rijk scala van wijnen en gastronomie van hoog niveau.

De tocht gaat verder via het Rio Duero pad tot aan de plaats Zamora, bekend als de Romaanse hoofdstad in Spanje en liggend aan de Zilverroute, tot aan Salamanca.

Salamanca is een stad die door Unesco ook is uitgeroepen tot Erfgoed van de Mensheid en een belangrijke culturele en historische erfenis heeft achtegelaten. Hier bevindt zich de eerste Universiteit van Spanje die bekend staat als de oudste ter wereld.

De afdeling toerisme van de regio Castilla y Leon, heeft in samenwerking met reisagenten met jarenlange ervaring in de fietswereld een divers aanbod ontwikkeld waarbij je kunt genieten van deze prachtige tocht. Profesionele mensen die hun ervaring met je kunnen delen in de diverse gebieden van de EuroVelo 1 kustroute. Zij demonstreren je hoe je de rijke historie, natuur, wijnen en gastronomie op deze Europeese route, dwars door Spanje, kunt ontdekken. Zij nodigen je hartelijk uit de route te fietsen en de rijkdom van hun regio te leren kennen.

Vanuit de Junta van Castilla y Leon in Spanje werkt men in samenwerking met Feder AntlantiOnBike EAPA/_024/2016 aan het programma Interreg Espacio Antlantico. Het project bestaat uit de ontwikkeling en promotie van de Eurovelo 1 route, ook wel genoemd Atlantic Coast Route, die loopt van de Noordkaap in Noorwegen tot Caminha in Portugal, met een totaal van 9.150 kilometer.

Wat doet EuroVelo?

  • EuroVelo streeft naar het uniformiseren van de veiligheidsvoorschriften van de vele fietsroutes die Europa rijk is.
  • EuroVelo promoot zichzelf als centraal informatie- en aanspreekpunt voor de fietstoerist in Europa.
  • EuroVelo communiceert over de reeds bestaande fietsroutes. Zo wil het het Europese fietstoerisme versterken.

Wat zijn de kenmerken van EuroVelo?

  • Voor elk type fietser toegankelijk (zowel voor door de wol geverfde fietsers als voor beginners)
  • Steeds in de buurt van adembenemende natuur, culturele sites of UNESCO werelderfgoed
  • Langs de route bevinden zich steeds etablissementen aangepast aan fietstoerisme, zijnde reparatiepunten, restaurants met fietsstalling, fietsvriendelijk logement, etc.

 

 

 

 

 

97 unieke ervaringen in Paradores de Turismo

Logeren in de Paradores van Avila

Afgelopen maand kreeg ik opnieuw de kans om in twee spookjesachtige Paradores te mogen logeren. Dit keer in de provincie Avila. De eerste twee nachten logeerde ik in het Parador in de stad Avila en had ik de mogelijkheid om de Unescostad in alle rust te bezoeken. Vervolgens maakte ik een roadtrip door de Sierra de Gredos en sliep ik twee nachten in het oudste Parador van Spanje, midden in het indrukwekkende natuurgebied Gredos.

Paradores zijn unieke plekken om te logeren. De Spaanse hotelketen bestaat momenteel uit 97 accommodaties, gelegen door het hele land. Overnachten in deze vaak historische bouwwerken, betekent een reis terug in de tijd, met vanzelfsprekend modern comfort. Een verblijf in een Parador is de ideale basis voor een verkenningstocht door het mooie Spanje.

 

Overnachten in kastelen, kloosters en andere historische gebouwen.

De meeste Paradores zijn gevestigd in gerestaureerde kastelen, kloosters en andere historische gebouwen of liggen in een historisch uiterst interessante omgeving. Door hun kleinschaligheid ben je verzekerd van Spaanse gastvrijheid en persoonlijke service. Naast die prachtige setting, bieden de hotels goede  faciliteiten, van gerenommeerde golfbanen tot moderne spa’s en niet te vergeten: alle comfort die je je wensen kunt. In de eersteklas restaurants van de Paradores kunt u kennismaken met de voortreffelijke regionale gerechten. Haute cuisine in een unieke omgeving!

Routes en voordelen! 

Een verblijf in een Parador is een fantastische manier om kennis te maken met de rijke cultuur, de tradities en levensstijl van de Spanjaarden. Je hebt een grote keuze uit unieke locaties; van het groene bergachtige noorden tot de schitterende kustlijn van Andalusië in het zuiden.

Er zitten grote verschillen tussen de Paradores, zo kun je kiezen tussen bepaalde stijlen, regio’s of segmenten. En wat dacht je ervan om eens een Parador route te maken? Ook tijdens de routes kun je kiezen tussen verschillende thema-routes. Zo zijn er wijnroutes, de natuurroutes en bijvoorbeeld de mediterrane route.

Om volop van de bestemming te genieten zijn de “Paradores experiences” gecreëerd. Die de mogelijkheid bieden om unieke verblijven te combineren met  culturele, historische, gastronomische en welnesservaringen. Op de website staan diverse routes en unieke pakketten om uit te kiezen. Kies de ervaring die je het meest aanspreekt  en ontdek Spanje, de gastronomie, de cultuur, de natuur en de Spaanse hartelijkheid.

De 100e Parador

Het Paradorconcept blijft in beweging. Op dit moment staat gepland dat in 2020 de 98e Parador zal worden geopend. In de provincie A Coruña aan de Costa de la Muerte in Muxa. Ook zijn de restaurantiewerkzaamheden in gang gezet van het Monasterio de Veruela in de provincia Zaragoza. Daarna zal  er ook op Ibiza, Morella en Molina de Aragon aan uitbreiding gewerkt worden. In 2018 vierde de Pardores dat het concept 90 jaar bestond en zoals het er nu uit ziet hebben Paradores binnen een jaar of twee opnieuw reden tot een feestje. Als de 100e Parador zal worden geopend.

Bestaat er een top 5 van Paradores?

Op de ochtend van mijn vertrek uit de Sierra de Gredos, ontbijt ik met Alejandro Nedstrom, de International Area Sales Manager. Hij is al bijna dertig jaar werkzaam bij Paradores. Als ik hem vraag welke zijn favoriete Parador is moet hij glimlachen. ´Van de 97 Paradores die er bestaan, hoef ik er nog maar 4 de ontdekken. Iedere keer als ik een van onze hotels bezoek, ben ik weer verbaast. Want iedere ervaring is anders. Het is onmogelijk een top 5 samen te stellen. Zelfs als je me naar een top 10 of top 20 zou vragen, zou ik nog je geen antwoord kunnen geven. Iedere Pardor heeft iets speciaals dat aanspreekt. Hotels die de geschiedenis doen herleven, hotels die de natuur ons geeft, hotels die ons een unieke ervaring bieden, de kwaliteit van alles. Er is éen ding dat ze allemaal gemeen hebben: Dat is de warme uitsraling van het personeel.´

Ik heb zelf nog heel wat Paradores te ontdekken. Mijn top 10 kun je vinden op een eerder geschreven blog. Tijdens mijn ontbijt met Alejandro hoor ik dat in een van de Paradores op mijn favoriete lijstje zich ook spoken herbergen. De directeur en het personeel durven daar´s nachts niet alleen in de receptie of in het restaurant te zijn. Over unieke ervaring gesproken… Wil je weten welke Parador dat is? Ik geef je één tip. Het staat in mijn top 10 en ligt in Andalusië… Maar eigenlijk raad ik je aan gewoon alle Paradores die je op je route tegenkomt uit te proberen.

 

 

 

 

 

La Alberca, wandelgebied in de Sierra de Francia (Salamanca)

Terwijl ik door de graanschuur van Spanje rij, doemt de enorme berg van de Sierra de Francia voor me op. De naam doet vermoeden dat ik de Franse Pyreneeën nader, maar de bergketen ligt in de provincie Salamanca, centraal Spanje, en dankt zijn naam aan de periode dat dit gebied na de Spaanse reconquista onder andere is herbevolkt door Fransen.

alberca-2

Even later toer ik over een kronkelige bergweg die gemarkeerd wordt door eiken- en kastanjebomen. De bermen zijn paars van de weelderige lavendel. De Sierra de Francia bestaat uit een negental dorpjes die verspreidt door het groene gebied hun aanwezigheid aangeven met kris-kras tegen elkaar aan geplakte bergwoningen met rode pannendaken. Via het kasteel van Miranda de Castañar en het dorp Mogarraz arriveer ik in La Alberca.

20160607_205709

Het is een woelig dorp dat ligt aan de rand van het natuurpark Las Batuecas, een lintzaag van bergen, met als voorland een patchwork deken van groentinten. Opvallend zijn de vakwerkhuizen die een labyrinth van straatjes vormen en uiteindelijk uitkomen op een ruw geplaveid plein dat er uit ziet als een hobbelig boerenerf. In het midden van het plein staat een basalten vierkante verhoging met daarop een zes meter hoog stenen kruis. Vanaf het rondvormig plein observeer ik de huizen met de houten balkons die vol staan met felkeurde geraniums in terracotta potten en die ondersteund worden door romaanse stenen pilaren. Het is het soort dorp waarbij je je afvraagt: ´zouden ze hier weten wat wifi is?´

20160607_172740

Uit de schoorstenen kringelt rook, de bewoners lopen bedrijvig heen en weer terwijl ze bezig zijn met hun dagelijkse dingen, en als ik de kruidenierzaak binnenstap word ik aangetrokken door een hoeveelheid zelfgevlochten manden, potten vol met goudkleurige honing en een keur aan linzen en bonen die je zelf uit juten zakken kunt scheppen. De kruideniersvrouw zit achter een formica toonbank met een enorme kom koffie, terwijl de televisie de wereld binnen laat.

Opvallend aan de huizen zijn de stenen steunbalken boven de deurposten. Er zijn religieuze teksten in gegraveerd en er staan jaartallen op uit 1700 en 1800. Bij navraag blijkt wat de achtergrond is. Na de reconquista, toen het gebied werd herbevolkt, kwamen er in het dorp veel joden wonen. Omdat de kerk de joden verbood hun godsdienst te beoefenen, moesten zij bewijzen dat ze zich hadden aangesloten bij de katholieke kerk door  Bijbelse teksten boven hun huis te graveren. Bovendien moesten ze één keer per jaar, tijdens El Marrano de San Martin in juni, bij de voordeur van hun huis, zichtbaar voor publiek,  een varkentje slachten.

20160607_184837

Het varken is een symbolisch dier in La Alberca. De traditie wil dat de priester tijdens het San Martin feest  in juni een varken zegent, dat vervolgens een aantal maanden door de dorpelingen wordt verzorgd en vetgemest. Op San Anton, een viering in januari, mag het beestje een dag door de straten van het tamelijk religieueze dorp rennen, waarna het wordt geslacht en verdeeld onder de arme bevolking.

Die middag zit ik aan tafel met Jose Maria en Isabel, de eigenaren van Hotel Antiguas Eras, waar ik twee nachten verblijf. Tijdens een lunch met eerlijk varkensvlees, hoe kan het ook anders, en een koppige streekwijn raken de trotse Albercanos niet uitgepraat over hun geboorteplaats. Twee dagen is veel te kort volgens hen en daarin moet ik ze gelijk geven. Daarom trekken we snel de wandelschoenen aan en voordat we een wandeling door het bos maken naar het nabij gelegen dorp Mogarraz, krijg ik eerst informatie en stapels folders in het boeiende bezoekerscentrum van het natuurpark dat schuin tegenover het hotel ligt.

20160607_141009

Het pad El camino del Agua naar Mogarraz heeft niet alleen een prachtige natuur met watervalletjes en schitterende vergezichten voor mij in petto. Er is  ook cultuur te vinden. Om de halve kilometer verschijnt er tussen de bomen een modern ijzeren kunstwerk waaronder een plaatje is bevestigd met een gedicht. Met een hoofd vol indrukken en geuren keer ik terug naar het hotel waar Jose Maria non-stop, met een mateloos enthousiasme, informatief doorratelt. Tegen etenstijd wordt er door de gasten in zijn restaurant gelukkig aanspraak op hem gemaakt en laat ik mij in een rieten stoel in de tuin zakken om even bij te komen en naar de vogels te luisteren die hun plek voor de nacht opmaken.

20160607_170423

Zodra Isabel mij opmerkt, gebiedt ze me mee te komen naar het dorpsplein om te luisteren naar de Moza de Animas. Vele voetstappen van voornamelijk vrouwen klinken door de keienstraatjes en eenmaal op het kerkplein aangekomen nemen we plaats op stenen bankjes. Bij zonsondergang klinkt er op bepaalde momenten  helder belgerinkel op de hoeken van de straten die uitkomen op het kerkplein.  La Moza de Animas vraagt om een gebed met luid geklingel en laat je dagelijks even stilstaan bij het feit dat het leven niet oneindig is en dat je het leven moet koesteren en waarderen. Isabel legt mij uit dat La Moza iedere dag verschijnt en dat er iedere maand van het jaar een andere familie uit het dorp voor deze traditionele vrouwelijke taak moet zorgen. Nu heb ik geluk, want het is juni en het is stralend weer, maar van La Moza wordt de verantwoordelijkheid gevraagd  iedere dag van het jaar haar tocht door de straten te volbrengen, en gaat ze dus ook door weer en wind.

alberca-4

Die avond kost het me moeite om de slaap te vatten. Het serene dorp met haar onthaaste en vriendelijke bevolking heeft indruk op me gemaakt. Het voelt of ik even terug in de tijd ben geworpen en Jose Maria en zijn vrouw hebben gelijk, twee dagen zijn veel te kort. Gelukkig heb ik morgen nog een dag om de omgeving  te ontdekken. Maar ik weet nu al dat ik er een volgende keer tijd voor vrij ga maken om de bewoners en de omgeving beter te gaan leren kennen.

alberca

Nog meer tips van de hoteleigenaar:

  • Je kunt uitstekend zwemmen in de rivier Batuecas.
  • Maak een wandeling naar de kapel op de top van de Sierra de Francia (1727 m).
  • Kom in de herfst paddenstoelen plukken.
  • Beleef het San Anton feest in het weekend rondom 17 januari.
  • Ervaar een wijn-, ham- of olijfolieproeferij
  • Help mee met de kersen-, olijfen- of kastanjepluk samen met de lokale bevolking.

Het hotel van Jose Maria en Isabel bereik je vanaf Salamanca in minder dan twee uur via de A 66 richting Caceres waarbij je de afslag SA 214 berginwaart neemt bij Guijuelo, bekend van de hamdrogerijen. Via SA 220 Miranda del Duero, Cepeda, Mogarraz arriveer je in La Alberca. Zie ook: Routes door Salamanca . In het hotel spreekt men Engels en Duits.

20160607_123811

Hotel Antiguas Eras

Avenida de las Batuecas 29

37624 La Alberca

http://www.antiguaseras.com

Telefoon: (0034) 923.415113

De Arribes del Duero, een verscholen juweel in de natuur.

Pepe neemt met zijn auto een scherpe bocht over het hobbelige keienpad. Met rode wangen, het is 35 graden en Pepe heeft geen airco, geniet ik van het woeste landschap. Toch ben ik blij als ik weer uit mag stappen bij de Mirador Picon de Felipe, want de auto heeft namelijk ook geen schokbrekers…

20160608_154019

Wat ik te zien krijg is de moeite waard. Als ik naar beneden kijk in een duizelingwekkend ruim 500 meter diep ravijn, zie ik tussen de ruige bergen de rivier de Duero stromen. De Duero is de belangrijkste rivier in het noordwesten van het Iberisch Schiereiland. Hij ontspringt in Spanje in de provincie Soria op 2000 meter hoogte en loopt over een lengte van bijna 900 kilometer naar het Portugese Oporto waar hij in de Atlantische Oceaan uitmondt. Over een lengte van 112 kilometer vormt de Duero de grens tussen Spanje en Portugal.

20160610_182625

Arribes en arribanzos zijn de lokale woorden die gebruikt worden voor het type landschap waarin diverse rivieren als de Huebra en de Tormes liggen, die enkele honderden meters lager dan het omringende land, aan beide kanten van de rivier, uitkomen. Er komen zo´n 200 verschillende vogelsoorten voor, waaronder de zwarte ooievaar, de arend, de zwarte gier en aasgier.

Inderdaad zie ik tientallen gieren op de termiek door het dal zweven en omdat ik hoog op het uitkijkpunt sta, krijg is zelf bijna het gevoel dat ik zweef. Gelukkig kan ik me vasthouden aan een stalen hekje want één blik naar beneden maakt me meteen duizelig.

20160608_181246

Een half uurtje later zitten we in een boot en varen we door een beschermd natuurgebied over de Duero,. We hebben geluk want het is de broedperiode van de zwarte ooievaar, zwarte gier en koningsarend. Terwijl de boot zachtjes door het water glijdt, maakt Pepe me attent op de nieuwsgierig spiedende moedervogels die op hun nest zitten en op hun hoede zijn.  http://www.corazondelasarribes.com

Opvallend is dat op de schaduwrijke Spaanse bergketen voornamelijk schapen gehouden worden, terwijl aan de zonnige Portugeze oevers sinaasappelbomen en wijnranken staan.

Mijn gastheer heeft nog meer voor me in petto. Hij brengt me naar El Pozo de los Humos, een van de vele watervallen die dit gebied rijk is en daar tovert hij een picknick tevoorschijn. Met een enorm stuk hornazo ( brood met chorizo en spek uit de oven), en een lauw glaasje Arribes del Duero geniet ik van de koele waternevel van de waterval. Het is prima vertoeven zo, maar Pepe is nog lang niet klaar met ons uitstapje, dus de kurk gaat op de fles en het kleed met kruimels schudden we uit voor de salamanders.

20160609_143448

We maken een tocht langs verschillende watervallen en bezoeken het middeleeuwse dorp San Felices de los Gallegos met de robuuste monumentale burcht en doen Yecla de Yeltes aan om een Castro (Keltische nederzetting) te bekijken.

20160611_104557

Overweldigd door de indrukken komen we in de namiddag bij het landelijk gelegen Hotel Rural van Pepe in Bermellar aan. Daar overhandigt hij mij een badjas en even later lig ik bij kaarslicht te relaxen in de oude stenen stallen die zijn omgebouwd  tot een Spa. Met een ijskoeler gevuld met cava aan mijn voeten besluit ik dat ik dat ik nog een dagje bijboek in dit grensgebied van mijn dromen.

De volgende morgen ontwaak ik door een recital van weidevogels dat afgewisseld wordt door het geklepper van ooievaars op de kerktoren. Als ik beneden kom, staat er een landelijk ontbijt met verse streekproducten voor me klaar. De hoteleigenaar heeft een plan. We gaan samen wandelen. Natuurlijk houd ik wel van een wandelingetje door de natuur, maar ik moet toch even slikken als ik zie dat het pad een verlaten treinspoor is dat vlak langs de respectabele afgrond loopt. Gelukkig biedt Pepe mij zijn hand, want de losliggende bielzen en de diepe afgrond onder me, bezorgen me trillende knieën. We zijn één met de stilte. Zo nu en dan hoor ik de schreeuw van een roofvogel. Die hoopt natuurlijk dat ik een misstap maak en naar beneden val en verheugt zich op het smakelijke aas dat hem te wachten staat. Na twee spoorbruggen aan de rand van het ravijn en drie tunnels met vleermuizen hou ik het voor gezien, we gaan terug.

tren

In de natuurstenen stal van het hotel staat de jacuzzi al te bubbelen en vermoeid maar onder de indruk van deze spectaculaire tocht laat ik me tevreden in het water glijden. De Arribes del Duero heb ik ondertussen in mijn hart gesloten en staat bovenaan de lijst van favoriete natuurparken in Spanje.

71

Het natuurpark van de Los Arribes del Duero is beschermd gebied en ligt in de provincie Salamanca en Zamora (Castilla y León). Het natuurgebied staat bekend om zijn mediterrane vegetatie die hier kan gedijen dankzij een mild microklimaat. Je kunt er prachtig wandelen, boottochten maken en vogels kijken. In de omgeving van de Duero vind je talrijke uitzichtspunten, die een schitterende blik over de rivier geven. Door het gebied loopt ook de GR-14, een uitstekend gemarkeerd wandelpad dat de loop van de rivier de Duero volgt. Het is dan ook bekend onder de naam Senda del Duero.

Ook voor cultuurliefhebbers is de streek een Eldorado want de dorpjes in de omgeving bieden een breed historisch en cultureel erfgoed.

En last but not least wil ik de gastronomie vermelden. De smakelijke  Arribes del Duero wijnen vergezellen uitstekend het ruime scala aan schapenkazen waar de omgeving bekend om staat.

 

Met speciale dank aan José Piñel (Pepe) van Orgullo Rural. Voor het delen van de mooiste plekjes van de Arribes met een enorme berg enthousiasme en inzet.

 

 

 

 

 

Een verscholen bergdorp met eigen identiteit

Omringd door honderden portretten, waarvan de ogen mij aanstaren, drink ik een lokale sterke drank op het terras van de plaatselijke kroeg in het bergdorpje Mogarraz. Ik voel me nogal bekeken door de beeltenissen rondom mij waarmee ik geconfronteerd word.

4      10

Ik ben in dit dorp beland via een bergpad vanuit La Alberca, een plaatsje in het binnenland van Salamanca dat tegen de Sierra de Francia ligt aangeplakt. Op het eerste gezicht lijkt Mogarraz exact op de andere dorpjes die ik in de omgeving bezocht heb. Vakwerkhuizen met een paar verdiepingen, een oude kerk met een verlaten historisch plein en in de keienstraten de vriendelijke boerenbevolking bij wie je op de verweerde gezichten kan aflezen dat het bestaan in de Sierra, zelfs vandaag de dag,  niet gemakkelijk is.

Echter, terwijl ik Mogarraz binnenwandel is het niet de boerenbevolking die mij aanstaart, maar de blikken van de portretten, in grijs-en sepiakleuren, die aan de muren van de huizen hangen, die mij achtervolgen. De herbergier Satur, die mij zijn zelfgebrouwen hierba (kruidenbitter) laat proeven, doet het verhaal achter deze levensgrote openluchtexpositie uit de doeken, terwijl ik in de ogen van de beeltenissen hun geschiedenis probeer af te lezen.

8

Satur vertelt trots over de schilder Florencio Maíllo Cascón die in 1962 in Mogarraz geboren is, en in het jaar 2008 van de autoriteiten in Salamanca een bijzondere opdracht kreeg. Zijn missie was het naschilderen van 388 pasfoto´s van de inwoners die in 1967 in het dorp woonden. In de jaren zestig verplichtte Franco de Spaanse bevolking om een identiteitsbewijs bij zich te dragen en voor het eerst moest iedere burger, groot of klein, een pasfoto laten maken die op het vereiste document geplakt wordt. Het zijn precies die foto´s van de eerste DNI kaarten die de Florencio 45 jaar later gaat naschilderen.

Hij gebruikt ijzeren platen van olievaten die platgewalst worden en schildert met een natuurlijke verfsoort die de Romeinen al gebruikten. Iedere keer als hij een portret klaar heeft wordt het behandeld met bijenwas om de kleuren te behouden en het schilderij tegen het grillige klimaat en de tand des tijds te beschermen. De portretten worden bevestigd aan de wanden van de huizen van de toenmalige of nog huidige bewoners.

20160607_114208

De schilder was zelf rond de vijf jaar toen de pasfoto´s genomen werden. Er zijn heel wat jaren verstreken maar toch kan hij zich herinneren hoe de vriendelijke buurvrouw lachte, hoe de strenge pastoor hem aankeek, hoe zijn geruststellende moeder hem toeknikte en hoe de vertederende blik van zijn grootmoeder was. Maar ook wat een verdriet een tante uitstraalde toen dat jaar haar kind overleed, hoe berustend haar man keek en hoe grimmig de klokkenluider was. Bij ieder profiel probeerde hij gevoelsmatig het karakter van de persoon vast te leggen en dat lukte zo goed dat het dorp met zijn streetgalery bekend wordt en er bezoekers naar Mogarraz komen.

12

Onder de indruk maak ik een wandeling door het labyrinth van kleine straatjes terwijl er vanaf huizen op me neer gekeken wordt. Op bijzondere wijze is Florencio er in geslaagd om de geschiedenis te laten herleven. Ik vraag me af hoe het was in die tijd in het dorp, maar het is moeilijk om me er een voorstelling van te maken, hoewel de zwijgende koppen boekdelen spreken. Met passie heeft de kunstenaar zijn taak verricht en is het hem bijzonder goed gelukt om de tijd te bevriezen in zijn weergaven.

20160607_114149

Mogarraz ligt in het natuurpark Las Batuecas (Salamanca), een schitterend wandelgebied. Ik ontdekte het dorpje tijdens een wandeling langs riviertjes en beekjes die Camino del Agua heet. Op dit pad kom je diverse kunstwerken van steen en ijzer tegen waaraan gedichten zijn opgedragen.

Informatie over Mogarraz proyect 388 vind je op Google en voor meer foto´s kun je kijken bij Google Images.

Met dank aan: Fundacion Siglo (Castilla y Leon)

 

Castilla y Leon, de bakermat van het oude Spanje

Toen ik dertig jaar geleden besloot om Spaans te gaan leren, bestelde ik bij Teleac de Cursus Por Favor. Zangeres Teresa Rabal (dochter van acteur Paco Rabal) nam de cursisten tijdens een televisieserie mee naar de ´Gouden stad´ Salamanca waar de mensen, naar men zegt, het mooiste Algemeen Beschaafd Spaans spreken. Teresa Rabal begeleidde de cursus met zoveel enthousiasme dat ik de historische stad met zijn prachtige Plaza Mayor al snel bezocht en in mijn hart sloot.

Salamanca      20160408_232354

Salamanca is de mooiste historische stad van Spanje, het is de provinciehoofdstad van de autonome regio Castilla y León en ligt aan de rivier de Tormes. Hier staat de oudste universiteit van Spanje en zijn er door de eeuwen heen Spaanse katholieke koningen en koninginnen geboren, opgegroeid en gestorven. Samen met de provincies Avila, Segovia, Burgos, Valladolid, Leon, Soria, Palencia en Zamora vormt dit levend openluchtmuseum de grootste autonome regio van Spanje waar je eigenlijk niet omheen kunt.

Avila      20160408_121448

Ondertussen heb ik samen met vriendin en tevens gids Mercedes uit Salamanca, die net zo prachtig Spaans spreekt als Teresa Rabal, de steden maar ook de binnenlanden van de regio diverse keren bezocht en steeds weer ben ik diep onder de indruk van de rijkdom die het historische Spanje biedt. Bovendien is Castilla y Leon  gezegend met een sensationeel afwisselende natuur, prachtige gebieden waar je mooie wandelingen kunt maken door natuurparken en nationaal parken met een rijke flora en fauna, waar zelfs beren en wolven leven.

20160408_162556      2

De indrukwekkende cultuur en natuur zijn al voldoende redenen voor een onmoeting met het magische hart van Spanje, maar er is nog meer: wijn! Castilla y Leon zorgt voor de grootste variatie wijnen in heel Spanje zoals de Ribera del Duero, Toro, Rueda en Arribes. Dankzij het klimaat, de vruchtbare grond en het feit dat de  Duero en de Ebro door het gebied stromen, is er een diversiteit aan befaamde bodega´s ontstaan die je ook kunt bezoeken. Met een gastronomie waarbij het water je in de mond loopt en waar hoge kwaliteit rund- en varkensvlees (jamon iberico) centraal staat, zorgt Castilla y Leon er voor dat je het oude Spanje in je hart sluit.

20160408_193905      20160406_135609

Je kunt natuurlijk heerlijk rondtrekken met de auto, maar je kunt ook één van de thematische routes volgen waarbij Salamanca een centrale rol speelt, bijvoorbeeld:

La Ruta de Plata ( de zilverroute)

De zilverroute begint eigenlijk in Sevilla en loopt via Merida naar Salamanca, gaat dan via Zamora naar Leon en eindigt uiteindelijk in Santiago de Compostela. Deze route is ontstaan in het Romeinse tijdperk en biedt veel verschillende architectonische monumenten.

La Ruta del Perigrino ( de pelgrimsroute)

Dit is eigenlijk de Franse pelgrimsroute naar Santiago de Compostella. De route loopt van Oost naar West en gaat via de provincies Burgos en Leon en van daaruit natuurlijk door naar Galicië. De beroemde Gotische kathedralen van Burgos en Leon zijn een must see voor iedere liefhebber van het oude Spanje.

La Ruta Duero ( de dueroroute)

De rivier de Duero is in totaal 900 km lang, ontspringt in Soria en mondt uit in Portugal. De route loopt van Soria via Valladolid en Zamora naar het ruige Arribes del Duero gebied dat Spanje van Portugal scheidt. Een bezoek aan de diverse bodega´s mag tijdens deze route natuurlijk niet ontbreken.

La Ruta del Castellano ( de route van de Spaanse taal)

Dit is een boeiende tocht die je bekend maakt met de Spaanse literaire historie en de geschiedenis van de Spaanse taal. Vanaf Santo Domingo de Silos reis je naar de stad van Cervantes, Valladolid, en van daaruit via Salamanca naar Avila.

La Ruta de la Reina Isabel Católica ( de route van koningin Isabel I)

Een interessante reis door het leven van koningin Isabel I, de adelijke dame die samen met haar man Ferdinand van Aragon het fundament legde voor de Spaanse monarchie. De tocht loop vanaf Madrigal de las Torres waar ze in 1551 geboren is, via Avila, Segovia, Valladolid en Tordesillas naar de plek waar ze is in 1604 overleed, Medina del Campo

La Ruta de Carlos V ( de route van keizer en koning Karel V)

Kleinzoon van bovenstaand koningspaar, geboren en opgegroeid in Vlaanderen. Voor hem was de rol weggelegd om Spanje nog groter en rijker te maken. Hij trouwde met Isabel van Portugal in 1526, kreeg de titel keizer koning Karel want hij was tegelijkertijd ook de keizer van Duitsland. Uiteraard loopt deze route van Noord naar Zuid Castille. Vanaf Burgos naar Valladolid en vervolgens Segovia, Palencia, Salamanca en Ávila.

20160406_193156      20160407_082447

 

Door de eeuwen heen hebben Kelten, Romeinen, Moren en Spanjaarden in deze regio hun architectonische sporen achtergelaten. Begrijpelijk dus dat dit rijke historische erfdeel een van de belangrijkse in de Europeese geschiedenis is.

20160407_082423      20160408_130641

Dit is de bakermat van het oude historische Spanje met een landschap dat is vergeven van robuuste kastelen, immense burchten en prachtige kathedralen. Zonder overdrijven kun je zeggen dat een ontmoeting met het oude Castilia een must is voor iedere Spanjeliefhebber, zonder een kennismaking met dit gebied, kun je gerust zeggen dat je  Spanje nooit echt zult leren kennen.

índice

Met dank aan:

Spaans verkeersbureau in Den Haag

Fundación Siglo para el Turismo y las Artes de Castilla y León

Voor een tocht door Castilla y Leon vlieg je het beste naar Madrid en huur je daar een auto.

Vanuit Andalusië bereik je Castilla y Leon via de zilverroute, Sevilla, Merida, Salamanca.