Ruta Via de la Plata, 900 kilometer in het spoor van de romeinen, door indrukwekkende landschappen en duizenden jaren geschiedenis.

Laten we eerst even een misverstand de wereld uit helpen. La Ruta Via de la Plata wordt ten onrechte Zilverroute genoemd omdat men denkt dat de Romeinen via deze route zilver van het zuiden naar het noorden van Spanje vervoerden. Dat is dus onjuist.

De naam is afgeleid van het Arabische woord ´al-balat´, wat betekent ´geplaveide bestrating´ die de weg omschrijft zoals de Romeinen hem ooit hebben ontworpen.

La Ruta Via de la Plata heeft de afgelopen jaren sterk aan populariteit gewonnen en kent meer en meer voorzieningen. Ze loopt vanuit Sevilla recht naar het noorden, parallel aan de Portugese grens over paden en wegen die al 2.000 jaar worden gebruikt. Onderweg kom je langs steden en dorpen die tot hoogtepunten van het Spaans cultureel erfgoed behoren. Daarom is deze tocht historisch zeer boeiend en uitgeroepen tot route van cultureel belang.

Het werd al gebruikt als een natuurlijk communicatie pad tussen het zuiden en noorden van Spanje sinds de prehistorie en de Romeinse tijd, met Augustus in 1e eeuw na Christus. De route werd ook gebruikt door herders die met hun vee van de ene naar de andere plaats trokken. Vooral tijdens de middeleeuwen werden belangrijke steden, kerken, forten, tempels, bruggen en triomfbogen langs de weg gebouwd.

La Ruta de la Plata begint in de Andalusische stad Sevilla, loopt door eeuwenoude steden als Zafra, Mérida, Cáceres, Salamanca, Zamora, Oviedo, Astorga, Leon en Gijon De route is zo’n 900 km lang, doorkruist 4 regio’s met daarin 7 provincies en wordt afgelegd door motorrijders, fietsers en zelfs wandelaars. De plaatsen langs de route hebben de handen ineengeslagen om de Via de la Plata te onderhouden en bekendheid te geven.

ANDALUSIÉ

Het startpunt van de reis is Sevilla en om direct in de sfeer van de Romeinse tijd terecht te komen, raad ik je aan om te beginnen met een bezoek in noordelijke richting naar de overblijfselen van de oude Romeinse stad Italica in Santiponce. Indrukwekkend is het amfitheater dat plaats bood aan 25.000 toeschouwers en daarmee één van de grootste van het Romeinse Rijk was.

Vanaf Sevilla trek je door het prachtige landschap van de Sierra de Aracena, de geboortegrond van het Iberische varken waar de beroemde lekkernij pata negra van komt. Uitgestrekte dehesas met kurkbossen bedekken het glooiende landschap.

EXTREMADURA

We volgen nu de originele Romeinse banen door het glooiende landschap naar Caceres, Zafra, het legendarische Merida en Trujillo. De ommuurde oude stadswijken met hun statige panden en romantische straatjes ademen nog de sfeer van weleer uit, toen terugkerende conquistadores de stad grote rijkdom brachten. Na Caceres wordt het landschap langzaam groener en heuvelachtiger.

De Via de la Plata leidt je nu door de koele eikenbossen en groene valleien met graanvelden die het noorden van de Extremadura vormen.  De Via de la Plata kruist het Duena gebergte, met zijn 1104 meter het hoogste punt van de Via de la Plata. Je kijkt hier uit op hoge bergpieken en geniet van de prachtige vergezichten over de Spaanse hoogvlakte.

Langs de weg zien we diverse Romeinse mijlpalen en af en toe een paar pelgrim wandelaars, als onmiskenbaar teken dat we op de juiste route zitten. Het landschap wordt bergachtiger, met reusachtige granietblokken, en er verschijnen steeds meer steeneiken, waartussen potige runderen grazen. Dit is het gebied waar veel vechtstieren worden gefokt.

Extremadura is bekend om zijn Monfragüe National Park, een ruig gebied en toevluchtsoord voor zeldzame dieren als de Iberische lynx, de monniksgier en talloze andere roofvogels. In Monfragüe National Park leeft de grootste populatie monniksgieren ter wereld. Het is tegenwoordig één van de paradepaardjes van de Spaanse natuurbescherming, waar niet alleen vogelaars en andere natuurliefhebbers hun ogen uitkijken.

CASTILLA Y LEON

Van de Sierra de Béjar, een unieke Romeinse weg in Spanje die vanwege zijn lengte en goede staat bewaard is gebleven, naar Via de la Carisa kunt je over oude Romeinse wegen fietsten of wandelen richting Salamanca.  Salamanca is gebouwd op een drietal heuvels op de noordelijke oever van de Río Tormes. Over de rivier liggen een aantal bruggen, waaronder een Romeinse met 26 bogen. Ook bevindt de oudste universiteit van Europa zich in Salamanca, deze is meer dan 800 jaar oud.

Vanuit deze fantastische stad gaan we naar  Zamora, bekend als de hoofdstad van de romaanse architectuur in Spanje vanwege zijn 22 Romaanse kerken. Niet onbelangrijk om te vermelden is dat je vanaf Zamora in het wijngebied terecht komt van de Ribera del Duero. De Ruta Via de la Plata bestrijkt in Castilla y Leon ook de Eurovelo route voor fietsers

Al met al een zinnenstrelende tocht met steden die volop historie bieden en doorspekt zijn met eeuwenoude paden waarvan enkelen uit de Romaanse en Gotische tijd en drie gekwalificeerde wijnroutes waar je kunt genieten van een uitstekende gastronomie en wijnen met het Denominacion de Origen certificaat.

Van daaruit door naar León, een stad waarvan het Romeinse verleden verband houdt met de exploitatie van de goudmijnen van Las Médulas en de ontwikkeling van de Vía de la Plata.

Er zijn mensen die de Via de la Plata gebruiken om vanuit Sevilla naar Santiago de Compostela de pegrimsroute te volgen. Dat betekent dat je vanaf Zamora naar het westen afslaat op het moment dat je de Camino Frances hebt bereikt. Daarmee mis je helaas wel de belangrijkste stempel in je Via de la Plata stempelboekje en van de origínele route en van het werkelijke eindpunt Gijon.

ASTURIAS

Bij de overgang van Castilla y Leon naar Asturias kom je door een gevarieerd scala aan landschappen met eiken- en steeneiken en de uitlopers van de Cantabrische bergen.

De middeleeuwse universiteitsstad Oviedo heeft een charmant centrum met talloze rustieke pleinen, drie pre-Romaanse kerken en ligt in een unieke omgeving met het berggebied Picos de Europa binnen handbereik. Oviedo is ook bekend als ciderstad. In elke bar en restaurant wordt dit appeldrankje vanaf grote hoogte in je glas geschonken. Dit maakt het drinken ervan tot een heuse belevenis.

Het einddoel van je route van zuid naar noord door Spanje is de belangrijke havenstad Gijón. Deze ligt aan de ruige groene kust van Spanje en heeft een mooi historische centrum, een aantal interessante musea waaronder een aquarium, de charmante visserswijk Cimadevilla en fraaie stranden. Daar zul je met voldoening terugkijken op een reis door een prachtig deel van Spanje.

Stel je eens voor wat je daar voelt! Na het afleggen van een tocht over de oude geplaveide bestrating van 900 km, aangelegd door de Romeinen, vereerd met een Arabische naam, eeuwenlang bereden en bewandeld door Europese reizigers. La Ruta de la Plata is een duurzame weg waar alles samen komt.

BESTE TIJD OM DE VIA DE LA PLATA TE FIETSEN OF LOPEN

Deze pelgrimsroute kent eigenlijk twee seizoenen: van maart t/m mei en september/oktober. In de zomermaanden is het op een groot deel van de route te warm om te lopen of fietsen. Er zijn grote stukken met nauwelijks schaduw en soms moet je lange stukken lopen zonder watervoorziening.

In de wintermaanden kan het op sommige delen van de route erg koud en nat zijn. De mooiste tijd is misschien wel de lente, vanwege het in bloei staan van heel veel wilde bloemen: klaprozen, margrieten, boterbloemen, korenbloemen en zelfs pioenrozen en orchideeën.

Alle informatie vind je op de site van de Ruta Via de la Plata, die ook in het Engels beschikbaar is.

Overigens, het maakt niet uit of je de route van noord naar zuid of van zuid naar noord wilt reizen. Te voet, met de fiets, op de motor of met de auto.

Zeer de moeite waard en buitengewoon handig is de app van de Via de la Plata route. Die vind je in Google Play en de Appstore onder: La Ruta en Bici.

De spoorweg die je terugbrengt naar het verleden, de Via Verde in Almeria

Via Verde Guadix – Almendricos (Almeria)

Begin 1900 bestond er in Zuid Spanje een spoorlijn, die liep van Almendricos in de provincie Murcia naar Guadix in de provincie Granada. Deze route, om ijzererts te vervoeren dat uit de mijnen kwam, liep dwars door de Almanzoravallei in Almeria. Het traject dat door de provincie Almeria loopt, is toegankelijk gemaakt als Via Verde. De 38,5 km lange Via Verde voert van het dorpje Fines via Olula del Rio, Purchena, Tijola, Seron naar het eindpunt Hijate. Vijf van deze oude Andalusische plaatsjes hebben een gerestaureerd station dat heden ten dagen dienst doet als bar of restaurant.

 

Deze schitterende route loopt door een vruchtbare vallei, een natuurgebied met amandelbomen, olijfbomen en indrukwekkende vergezichten. Het witte dorpje Seron is het middelpunt en een uitstekende plek om van de plaatselijke gastronomie te genieten. Onderweg word je vergezeld door talloze roofvogels en vlinders en tijdens de route kun je in authentieke dorpjes met vriendelijke Andalusiërs uitrusten of iets gebruiken op de oude stations waar de muren de sfeer van vroeger fluisteren.

 

Van track tot track

Track 1 Fines- Olula del Rio 4,5 km

Zodra je op de fiets zit raak je meteen onder de induk van het heuvelachtige landschap dat gekleurd wordt door amandel- en olijfbomen. Vanuit het historische treinstation van Fines volg je de oude spoorlijn waar in het verleden tonnen ijzererts vanuit de mijnen met de trein werden vervoerd. Zodra je de smaak te pakken hebt, trap je lekker over de Via Verde en geniet je van de prachtige vergezichten . Eenmaal in Olula del Rio kun je de Iglesia van San Sebastian bezoeken en het indrukwekkende Ibañez museum met tientallen werken van de gelijknamige Andalusische schilder.

  

Track 2 Olula del Rio – Purchena 4 km

De oude spoorweg gaat door verschillende kleine spoortunnels en over historische viaducten tot aan het gezellige Andalusische dorpje Purchena waar ooit de Moren heersten. Aan de rand van het dorp bevinden zich de resten van de Moorse Alcazaba, het verdedigingsfort, en in het dorp zelf kun je een kijkje nemen in het Moors Archeologisch Museum. Onderweg zie je veel cortijos, de authentieke Andalusische boerderijen, die wit afsteken tegen de ruige omgeving. Ook vogelliefhebbers worden hier op hun wenken bediend.

     

Track 3 Purchena – Tijola 10 km

Je verlaat Purchena en gaat verder door een dennenbos. Waar je ook fietst of wandelt, de rust en stilte zal je overal vergezellen. De eindstop van deze track is het plaatsje Tijola waar zich de resten van twee kastelen bevinden, El Castillo de la Cerrá en El Castillo de Tijola La Vieja.

  

Tijola werd al bewoond door de Romeinen. Je vindt hier dan ook drie bewaard gebleven Romaanse nederzettingen. In het historisch centrum van het plaatsje zijn een paar prachtige kerkjes die je kunt bezoeken. Ook kun je een verfrissende duik nemen in een groot waterbassin aan de rand van het dorp. Op het station staat nog een oude locomotief van de Spoorwegmaatschappij Renfe die de bezoeker even terug in de tijd brengt.

  

Track 4 Tijola- Seron 8 km

Vanuit Tijola trappen we verder door een glooiend gebied. Halverwege kun je een verfrissende duik nemen in een Aljibe, een waterplaats die de Moren al gebruikten voor irrigatie.

En dan komt het hoogtepunt van de tocht, de plaats Seron waar ooit de Nazari- dynastie regeerde, een van de laatste koningrijken van de Moren in het oude Al Andaluz. Bezoek hier het kasteel op de heuvel waar het dorp omheen is gebouwd, of fiets naar de ijzermijnen van Las Menas. Mocht je in Seron gaan overnachten, breng dan een bezoek aan het Observatorium om de heldere sterrennacht te bestuderen. Dit is ook dé plek om van de Almeriense gastronomie te genieten, de gedroogde hammen en ambachtelijke vleeswaren van Seron zijn er dé specaliteit.

  

Track 5 Seron – Hijate 12 km

Vanaf het pittoreske stationetje van Seron vervolgen we de tocht. Het leuke aan deze route is dat je over vele acuaducten en ijzeren spoorbruggen komt en dat je de spoorlijn van destijds nog werkelijk ziet liggen. De laatste route brengt ons door een omgeving van gewassen waar ook druiven voor wijn worden verbouwd. Moe en voldaan word door de fietsverhuur naar Seron teruggebracht. Bezoek in Seron ook het historisch centrum met een labyrint aan smalle kronkelige straatjes en kleurige patio´s waar de Moorse periode zijn stempel op heeft gedrukt.

Almanzora vallei.

De regio Valle del Almanzora ligt in het binnenland van Almería. De gemeenten die de regio vormen zijn gelegen aan beide zijden van de Almanzora-rivier, die door het hele gebied loopt en er de ruggengraat van is. Het museumdorp Olula del Rio, de plaats Macael met de marmergroeven en het stadje Seron aan de voet van een kasteelruine hoog op een berg zijn plekken die je minstens moet bezoeken.

 

De Almanzora-rivier wordt gemarkeerd door amandelbloesem, sinaasappelbomen en boomgaarden, en biedt qua landschap veel contrasten. De Almanzora-vallei is verbonden met de industriële exploitatie van zijn natuurlijke hulpbronnen, zoals mijnbouw, wijnproductie, olijfproductie, landbouw zoals amandelen of de vleesindustrie. Al dit erfgoed vertegenwoordigt elk op zijn eigen manier de geschiedenis en cultuur van de mensen die deel uitmaken van dit uitgestrekte gebied.

 

Zin gekregen in deze fietstocht?
Je kunt deze tocht zelf organiseren. Fietsen kun je vooraf huren in Seron. Met gids of individueel. Bij DXT Serious  

Deze Via Verde kun je verlengen als je de route verder fietst door de provincie Murcia. Deze fietsroute heeft dezelfde naam; Via Verde Guadix – Almendricos, en voert 24 km verder, van Huercal naar Overa.

Wil je meer weten over Vias Verdes in Spanje? www.viasverdesfietsenwandel.com 

Acht supertips voor een Covid Safe vakantie in Andalusië

“Spanje wacht op jullie!” Als een van de laatste Zuid- Europeese landen in de rij nodigde premier Sánchez zaterdag toeristen uit om vooral de zomer door te brengen in zijn land.  De hoop op een mooie zomervakantie wordt alleen maar groter, nu ook Spanje zijn grenzen voor buitenlanders gaat openstellen

We garanderen dat toeristen geen risico zullen lopen, zegt premier Sanchez. Deze stap komt niet als verrassing; eerder in de week kondigde de minister van Transport al aan dat het buitenlandse toerisme vanaf eind juni weer op gang gebracht wordt. Volgens de minister wordt daarbij dan wel gekeken naar de gezondheidssituatie in het land waar mensen vandaan komen en waar de toeristen in Spanje naartoe willen. Hij zei ook dat de Spanjaarden en residenten dan weer buiten hun eigen provincie mogen reizen.

Kom jij naar Spanje of woon je in Spanje en zou je tijdens je vakantie massatoerisme en drukte willen vermijden? En zou je bovendien plekken willen bezoeken met rust en ruimte of fysiek bezig willen zijn? Dan geef ik vast 8 supertips!

 

Tien verborgen plekjes aan de Costa Tropical. Meer dan zon en zee…

 

20190315_104733

De Costa Tropical is het bescheiden buurmeisje van de Costa del Sol en bestrijkt de 73 kilometer lange kustlijn van de provincie Granada. Er zijn tientallen stranden en kleine baaien met kristalhelder water, meer dan 300 dagen zon per jaar en een gemiddelde temperatuur van 20 graden.

Aan de tropische kustlijn liggen 19 dorpen. De bekendste zijn Almuñécar, La Herradura, Motril en Salobreña. Naast deze stranden zijn er kleine en rustige baaien gelegen in Albuñol, Castell de Ferro, en Polopos.

Naast de tropische kust biedt dit gebied talloze culturele, sportieve en gastronomische mogelijkheden. En natuurlijk de prachtige natuur. In dit artikel beschrijf ik 10 verborgen plekjes met activiteiten die je het hele jaar door kunt ondernemen.

 

Castellar de la Frontera, van Moren tot Hippies

 

Het dorp Castellar de la Frontera ligt in de provincie Cádiz. Het is onderdeel van het achterland van el Campo de Gibraltar en grenst aan de gemeenten San Roque, Jimena de la Frontera, Los Barrios en Alcala de los Gazules, in het natuurpark Los Alcornocales. De uitgestrekte gemeente is opgesplitst in drie centra; Castellar Viejo, Castellar Nuevo en Almoraima.

Dit historische vestingdorp staat bekend om zijn kasteel, het woord ‘Castellar’ betekent letterlijk ‘ plaats van het kasteel’. Castellar de la Frontera Vieja ligt hoog op een heuveltop en heeft een indrukwekkend zicht over de provincies Cadiz en Malaga. Ooit was het een waar kunstenaarsdorp met een bijzondere aantrekkingskracht. Als je wandelt door de smalle kronkelige straatjes, die uit de islamitische periode stammen,  voelt het net of je even door de geschiedenis wandelt.

Een aantrekkelijke en rustige omgeving omringt door de dorpen van het Campo de Gibraltar gebied en het natuurpark Los Alcornocales.

 

Ubeda, werelderfgoedstad in één dag

 

Úbeda is een bestemming die je, als je in Andalusie bent, zeker moet bezoeken. Op mijn route door de provincie Jaén kon ik er niet omheen, Ubeda is samen met Baeza, een werelderfgoedstad. Het zijn twee dorpsnamen die onvermijdelijk samenvallen en door Spanjaarden in een adem genoemd worden als topexcursie. Waarom? Omwille van de prachtige renaissance stijl waarin deze dorpen, beide UNESCO Werelderfgoed, rijkelijk baden. Een stijl die vrij uniek is in Spanje!

Ook de gastronomie is er een bron van genot. Dit is de poort van Andalusië, waar een zee van olijfbomen je welkom heet voor je het verleden in deze dorpjes binnen treedt. Welkom in de provincia Jaen, gastvrij en zonnig! Met bovendien het grootste natuurpark van Andalusië, La Cazorla.

 

Roadtrip en fietsen door de Sierra Subbetica

 

Het natuurpark Sierra Subbetica ligt in Andalusië, op slechts een uurtje rijden van Cordoba of Malaga stad. Het is de thuishaven van één van de grootste kolonies griffioengieren van Spanje en sinds 1988 een erkend natuurpark. Het natuurpark heeft een oppervlak van 31.568 hectare en beslaat de witte dorpen Cabra, Carcabuey, Doña Mencía, Iznájar, Luque, Priego de Córdoba, Rute y Zuheros. De meest bezochte dorpen zijn: Cabra met de hermitage, Iznajar met het stuwmeer en Zuheros.

In het natuurgebied zijn negen bewegwijzerde wandelpaden. Daarnaast is de “Via Verde de Subbetica” een aanrader. Een traject dat vroeger dienst deed als spoorlijn en dat je langs prachtige plekken en via diverse tunnels en viaducten voert. Hoe kun je deze mooie plekken combineren en plan je je je bezoek om de dorpen en de omgeving goed te leren kennen? Ik raad je aan om er drie dagen voor uit te trekken en twee overnachtingen te reserveren.

 

Walvissen en dolfijnen spotten vanuit Tarifa

 

Tijdens de warme zomerse dagen in Andalusië is het heerlijk vertoeven op het water. De Straat van Gibraltar, de zeestraat tussen Zuid-Spanje en Marokko, is een van de beste plekken in Europa om dolfijnen, orka’s en walvissen te spotten. Het voedselrijke water van de Straat van Gibraltar is het leefgebied van verschillende soorten walvissen en dolfijnen. Van april tot oktober vertrekken er vanuit Tarifa dagelijks whale watching tours, waarbij je de indrukwekkende zeezoogdieren van dichtbij kunt bekijken.

Er komen zeven soorten walvissen en dolfijnen voor in de Straat van Gibraltar. Vier daarvan verblijven er het hele jaar: de gewone dolfijn, de griend walvis, de tuimelaar en de gestreepte dolfijn. De Orka’s komen in juli en augustus naar de Straat van Gibraltar om de blauwvintonijnen op te wachten die dan terugkeren uit de Middellandse Zee. Potvissen zijn van maart tot juli te spotten. Zij jagen in die periode op diepte op de reuzeninktvis. En vinvissen passeren de zeestraat tussen mei en juli op doortocht van de Atlantische Oceaan naar de Middellandse Zee.

 

Zomerochtend in Cádiz.

 

El Lorenzo, zoals de zon in Spanje ook wel genoemd wordt, straalt aan de azuurblauwe hemel. Ik heb zojuist de honderddrieënzeventig traptreden van de Torre Tavira beklommen en sta op het vijfenveertig meter hoge dak dat uitkijkt over de oudste stad van Europa. Torre Tavira bestaat uit twee verdiepingen met daarop nog een torentje. Via een stalen deur kom ik de Camera Oscura binnen. Mijn ogen moeten even wennen aan de duistere ruimte, maar al snel zie ik de schim van gids Ramon die begint uit te leggen hoe de Camera Oscura werkt.

De oudste en meest liberale stad van Europa in die tijd, ontwikkelde zich tot de belangrijkste havenstad van Spanje. Mannen van de zee, een en al zout en horizon, brachten de schepen over de Atlantische Oceaan naar de goudgebieden van andere continenten.
In de haven heerst nog altijd de sfeer van weleer. In gedachten zie ik een excentrieke dame in een robijnrode jurk voet aan wal zetten en in een rijtuig stappen. Ze laat zich rijden naar het chique Balneario aan de Playa la Caleta waar ze het rijtuig verlaat en de koetsier, die haar hutkoffer aflaadt, wat munten in de hand stopt.

 

Alcala La Real en La Fortaleza de la Mota

 

Hoe vaak ben ik er niet voorbij gereden op een tocht van Granada naar Cordoba: ´La Fortaleza de la Mota´ in Alcala la Real, een majesteus fort dat hoog vanaf een berg over de olijfvelden uitkijkt. Het sprookjesachtige beeld intrigeert me al jaren. Hoog tijd voor een bezoek dus.

Alcala is het Moorse woord voor fort en het zijn dan ook de Moren die in 713 de berg veroveren en er als eerste een enorme moskee bouwen. De stad die rond de moskee ontstaat, heet in die tijd Qul´at en is het bezit van de Banu Said familie. De roemruchte burcht neemt een bijzondere plaats in als het gaat om de bescherming van het Alhambra in Granada en is vanaf dat moment een gewild strategisch punt waar flink om wordt gestredenEeuwenlang ligt Alcalá la Real in het grensgebied van het Arabische en Christelijke Spanje, het deel van Andalusië dat overheerst werd door de Arabieren en dat deel wat op hen heroverd was.

Overigens kun je in de binnenlanden van Andalusië ook een kastelentocht maken.

 

Sherry proef je in Jerez

 

Er is maar één manier om sherry echt te proeven: onder de strakblauwe hemel van Andalusië, met je voeten op de kalkhoudende aarde, met tapas en ritmische gitaarklanken erbij. Sherry, de drank die voor de Britten zo belangrijk werd, wordt gemaakt van Palominadruiven uit het bijzondere kalkwitte gebied in het puntje van Andalusië, Jerez.  De driehonderd dagen zonneschijn per jaar geven een gemiddelde temperatuur van bijna 20 graden. Je vraagt je af hoe er daar een druif kan groeien, maar dat komt onder andere door de invloed van de Atlantische Oceaan die er voor zorgt dat er tussen oktober en februari zo’n 600 millimeter aan water valt.

Hoofdstad van de sherry is Jerez de la Frontera, een levendige stad midden in Andalusië waar de wijngaarden zich rondom uitstrekken. Alle grote en bekende sherrybodega’s zoals Osborne, Sandeman, Gonzalez Byass zijn hier gevestigd. Het oude centrum is Spaanser dan Spaans met zijn tapasbarretjes, pleinen en patio’s, flamenco, smalle straatjes, kleurige bougainville, witte muren en Mariabeeldjes. De prachtige architectuur en een geschiedenis van drieduizend jaar wijnhandel maken Jerez tot een aantrekkelijke plek voor wijnliefhebbers.

Jerez is een uitstekende uitvalsbasis voor wijnroutes door Malaga en Cadiz. Bovendien kun je in de stad Jerez de Koninklijke paardrijschool bezoeken en de Andalusische danspaarden zien optreden.

 

Met deze tips kun je er zeker van zijn om in alle rust de mooiste plekjes van Andalusië te ontdekken. Wandelen, fietsen, wijn en olijven proeven, dolfijnen spotten, openluchtmusea en schitterende natuurparken. Er zit vast iets voor je bij.

Nu nog wachten tot we mogen…

En in de tussentijd…Andalusië wacht op je!

 

 

 

Via Verde Guadix – Almendricos ( Almeria)

Fietsen of wandelen in het Spoor van de Moor

Begin 1900 bestond er in Zuid Spanje een spoorlijn, die liep van Almendricos in de provincie Murcia naar Guadix in de provincie Granada. Deze route, om ijzer te vervoeren dat uit de mijnen kwam, liep dwars door de Almanzoravallei in Almeria. Het traject dat door de provincie Almeria loopt, is toegankelijk gemaakt als Via Verde. De 38,5 km lange Via Verde voert van het dorpje Fines via Olula del Rio, Purchena, Tijola, Seron naar het eindpunt Hijate. Vijf van deze oude Andalusische plaatsjes hebben een gerestaureerd station dat heden ten dagen dienst doet als bar of restaurant.

Deze schitterende route loopt door een vruchtbare vallei, een natuurgebied met amandelbomen, olijfbomen en indrukwekkende vergezichten. Het witte dorpje Seron is het middelpunt en een uitstekende plek om van de plaatselijke gastronomie te genieten. Onderweg word je vergezeld door talloze roofvogels en vlinders en tijdens de route kun je in authentieke dorpjes met vriendelijke Andalusiërs uitrusten of iets gebruiken op de oude stations waar de muren de sfeer van vroeger fluisteren.

Van track tot track

Track 1 Fines- Olula del Rio 4,5 km

Zodra je op de fiets zit raak je meteen onder de induk van het heuvelachtige landschap dat gekleurd wordt door amandel- en olijfbomen. Vanuit het historische treinstation van Fines volg je de oude spoorlijn waar in het verleden tonnen ijzer vanuit de mijnen met de trein werden vervoerd. Zodra je de smaak te pakken hebt, trap je lekker over de Via Verde en geniet je van de prachtige vergezichten . Eenmaal in Olula del Rio kun je de Iglesia van San Sebastian bezoek je en het indrukwekkende Ibañez museum met tientallen werken van de gelijknamige Andalusische schilder.

Track 2 Olula del Rio – Purchena 4 km

De oude spoorweg gaat door verschillende kleine spoortunnels en over historische viaducten tot aan het gezellige Andalusische dorpje Purchena waar ooit de Moren heersten. Aan de rand van het dorp bevinden zich de resten van de Moorse Alcazaba, het verdedigingsfort, en in het dorp zelf kun je een kijkje nemen in het Moors Archeologisch Museum. Onderweg zie je veel cortijos, de authentieke Andalusische boerderijen, die wit afsteken tegen de ruige omgeving. Ook vogelliefhebbers worden hier op hun wenken bediend.

Track 3 Purchena – Tijola 10 km

Je verlaat Purchena en gaat verder door een dennenbos. Waar je ook fietst of wandelt, de rust en stilte zal je overal vergezellen. De eindstop van deze track is het plaatsje Tijola waar zich de resten van twee kastelen bevinden, El Castillo de la Cerrá en El Castillo de Tijola La Vieja.

Tijola werd al bewoond door de Romeinen. Je vindt hier dan ook drie bewaard gebleven Romaanse nederzettingen. In het historisch centrum van het plaatsje zijn een paar prachtige kerkjes die je kunt bezoeken. Ook kun je een verfrissende duik nemen in een groot waterbassin aan de rand van het dorp. Op het station staat nog een oude locomotief van de Spoorwegmaatschappij Renfe die de bezoeker even terug in de tijd brengt.

Track 4 Tijola- Seron 8 km

Vanuit Tijola trappen we verder door een glooiend gebied. En dan komt het hoogtepunt van de tocht, de plaats Seron waar ooit de Nazari- dynastie regeerde, een van de laatste koningrijken van de Moren in het oude Al Andaluz. Bezoek hier het kasteel op de heuvel waar het dorp omheen is gebouwd, of fiets naar de ijzermijnen van Las Menas. Mocht je in Seron gaan overnachten, breng dan een bezoek aan het Observatorium om de heldere sterrennacht te bestuderen. Dit is ook dé plek om van de Almeriense gastronomie te genieten, de gedroogde hammen en ambachtelijke vleeswaren van Seron zijn er dé specaliteit.

Track 5 Seron – Hijate 12 km

Vanaf het pittoreske stationetje van Seron vervolgen we de tocht. Het leuke aan deze route is dat je over vele acuaducten en ijzeren spoorbruggen komt en dat je de spoorlijn van destijds nog werkelijk ziet liggen. De laatste route brengt ons door een omgeving van gewassen waar ook druiven voor wijn worden verbouwd. Moe en voldaan word door de fietsverhuur naar Seron teruggebracht. Bezoek in Seron ook het historisch centrum met een labyrint aan smalle kronkelige straatjes en kleurige patio´s waar de Moorse periode zijn stempel op heeft gedrukt.

Almanzora vallei.

De regio Valle del Almanzora ligt in het binnenland van Almería. De gemeenten die de regio vormen zijn gelegen aan beide zijden van de Almanzora-rivier, die door het hele gebied loopt en er de ruggengraat van is. Het museumdorp Olula del Rio, de plaats Macael met de marmergroeven en het stadje Seron aan de voet van een kasteelruine hoog op een berg zijn plekken die je minstens moet bezoeken.

De Almanzora-rivier wordt gemarkeerd door amandelbloesem, sinaasappelbomen en boomgaarden, en biedt qua landschap veel contrasten. De Almanzora-vallei is verbonden met de industriële exploitatie van zijn natuurlijke hulpbronnen, zoals mijnbouw, wijnproductie, olijfproductie, landbouw zoals amandelen of de vleesindustrie. Al dit erfgoed vertegenwoordigt elk op zijn eigen manier de geschiedenis en cultuur van de mensen die deel uitmaken van dit uitgestrekte gebied.

Zin gekregen in deze fietstocht?
Je kunt deze tocht zelf organiseren. Fietsen kun je vooraf huren in Seron.

Deze Via Verde kun je verlengen als je de route verder fietst door de provincie Murcia. Deze fietsroute heeft dezelfde naam; Via Verde Guadix – Almendricos, en voert 24 km verder, van Huercal naar Overa.

Wil je meer weten over deze tocht?

Kom dan op 29 februari naar de Fiets en Wandelbeurs in Utrecht.

Om 16.00 geven Marjan Gielen van Destinationmakers en Marion Hoogwegt van MaXperience Spain een boeiende lezing.

Kijk verder op : www.viasverdesfietsenwandel.com

Kastelenroute langs de mooiste kleine dorpjes van Granada en Cordoba.

Er bestaan honderden blogs en artikelen over de mooiste witte dorpen en mooiste routes door Andalusië. Maar in werkelijkheid bestaat er niet één officiële witte dorpen route in Andalusië. Het zijn er teveel om op te noemen en bovendien is het een kwestie van smaak. De witte dorpen behoren tot de oudste stadjes van Andalusië en hebben veel Moorse invloeden. De meeste liggen tegen een steile helling gebouwd of pál bovenop een berg. Vroeger boden ze bescherming tegen vijandelijke aanvallen. Veel dorpen hebben dan ook een versterkte muur en een kasteel, of resten daarvan. De betoverende witte kleur van de huizen was vooral van praktische aard: de witte kalk weerkaatst de zon en door de dikke muren blijft het in de soms ondraaglijk hete Andalusische zomers lekker koel. In de winter blijft de warmte juist goed binnen. Nog altijd wordt jaarlijks het voorjaar ingeluid door de huizen opnieuw wit te kalken.

Een van mijn persoonlijke favorieten is een vierdaagse tocht rondom het Sierra Subbetica gebergte van Cordoba en Granada. Je kunt er prachtig met de auto toeren, schitterende fietstochten maken en heerlijk wandelen. Bovendien kun je genieten van een uitstekende gastronomie met de beste olijfolie en smeuige kazen. Mijn tip is om de twee hotels te reserveren in Zuheros en in Priego de Cordoba en van daaruit de vier dorpen te bezoeken.

Dag 1 Je start je tocht in Iznajar

Dit witte dorpje in de provincie Cordoba komt net uit een sprookje, zo op een heuveltop, omringd door de gelijknamige Iznájar dam. Het lijkt wel een eiland, door bruggen verbonden met de rest van de wereld… Via lange smalle straatjes kun je het dorpje weer uitwandelen en genieten van een route rond het grootste meer van Andalusië! Het kleine stadje van ongeveer zesduizend inwoners werd enkele jaren geleden getransformeerd door de bouw van een ‘embalse’, een waterreservoir, onder het voorgebergte waarop Iznajar in de rivier de Genilvallei ligt. Sinds die tijd heeft Iznajar uitzicht op een schitterend merengebied van ongeveer dertig kilometer lang.

Ook kun je genieten van de culturele en gastronomische rijkdom die dit dorpje te bieden heeft. Natuurlijk bezoek je ook het op de top van de berg gelegen kasteel en de Torre de San Rafael. Een wandeling door de smalle straatjes brengt je langs gezellige patios en pleinen.

Tip om te proeven: Het plaatselijke anijsdrankje: anis.

Vanuit Inzajar rij je naar Hotel Zuhayra in het dorp Zuheros.

Dag 2 Verblijf in Zuheros

Zuheros ligt in de provincie Cordoba, 70 kilometer ten zuidoosten van de stad Cordoba. Het bergdorp ligt op een hoogte van 656 meter in het indrukwekkende Unesco Geopark en natuurpark Sierra Subbetica. Het is een van de meest erkende mooiste dorpen van Spanje. Bezienswaardigheden zijn het opvallende Moorse kasteel, de kerk Remedios en vier kilometer ten zuiden van Zuheros de grotten Cueva de los Murcielagos.

Het Castillo de Zuheros ligt op de top van een rots en is oorspronkelijk gebouwd in Moorse stijl in de negende eeuw. In de twaalfde eeuw werd de vesting een middeleeuwse burcht met een indrukwekkende toren. In de achttiende eeuw werden delen van de vesting gebruikt voor het bouwen van huizen maar in 1960 werd het kasteel en de belangrijkste toren gedeeltelijk gerestaureerd.

De Cueva de los Murcielagos oftewel de vleermuizen grot ligt vier kilometer ten zuiden van het dorp Zuheros, het is het grootste grottencomplex in de provincie Cordoba. De grotten hebben een totale lengte van circa twee kilometer en liggen op een hoogte van 980 meter in een groot karst landschap. Hier leefde ooit de grootste vleermuiskolonie van Andalusië. Archeologisch onderzoek heeft aangetoond dat de grotten vroeger werden bewoond en er zijn grotschilderingen gevonden van dieren en mensen.

Dichtbij Zuheros ligt het dorpje Doña Mencia. Dit is het middelpunt van de Via Verde de Aceite. Een lange spoorroute die toegankelijk is gemaakt als fiets- en wandelroute. In Doña Mencia kun je fietsen huren om een deel van deze schitterende tocht te maken. Je kunt natuurlijk ook gewoon gaan wandelen.

Tip om te proeven: De plaatselijke kazen zijn erg bekend en ook de olijfolie is heerlijk.

Je slaapt nog een nacht in Zuheros

Dag 3 Bezoek aan Priego de Cordoba

In de ochtend check je uit in Zuheros en rij je naar Priego de Cordoba. Iets buiten de stad ligt het mooie hotel Huertas de las Palomas. Priego de Córdoba ligt ook in de provincie Córdoba, en tevens in het prachtige gebied Las Sierras Subbéticas met zijn met olijfbomen begroeide heuvels.

De Barrio de la Villa is van ouds een moorse wijk met smalle straatjes en witte huizen. De wijk grenst aan het Balcón del Adarve met een prachtig uitzicht over het Andalusische landschap. Priego de Córdoba heeft een groot erfgoed van kerken in barokke Andalusische stijl. Daarnaast staat de stad bekend om zijn fontein de la Salud. Dit nationale monument stamt uit de veertiende eeuw. Net als veel andere steden in dit gebied, bevindt zich in Priego de Córdoba ook een Arabisch kasteel.

De olijfteelt is één van de belangrijkste inkomstenbronnen van het dorp en de hele omgeving. Je kunt een Almazara (olijfoliefabriek) bezoeken. Dit is zeker de moeite waard vooral als je deze combineert met een wijnproeverij. Grote kans dat als je eenmaal olijfolie uit deze streek hebt geproefd, je nooit meer anders wil. Een aantal restaurants staat bekend om zijn gebruik van de Aceite Denominación de Origen Priego de Córdoba, dat zeer hoge ogen gooit zowel op nationaal en internationaal niveau.

Dag 4. Vanuit Priego de Cordoba naar Montefrio

Het vriendelijke dorp Montefrío in Andalusië ligt buiten de toeristische route in de noordwestelijke hoek van de provincie Granada, nabij de grens met Cordoba. Het is een van de meest opvallende plaatsen in de regio.

Montefrío wordt gedomineerd door een aantal prachtige historische gebouwen. Allereerst de Iglesia de la Villa, die de moeite waard is ondanks de steile klim vanuit de stad te bezoeken en te genieten van het prachtige panoramische uitzicht.
Dit geweldige uitzicht wordt vaak afgebeeld in reisgidsen en op posters van de streek. De kerk werd gebouwd in de 16e eeuw (mix gotische en renaissance stijl) op de ruïnes van de Arabische vesting als symbool van de overwinning van het christendom over de islam. De kerk is gebouwd op de plaats van het kasteel van Nasrid. Op een belangrijke strategische locatie werd de Alcazaba in het midden van de 14e eeuw gebouwd om het moslim-koninkrijk van Granada te helpen verdedigen en de invasie door de christenen te voorkomen. Na de verovering van Montefrío in 1486, besloten de katholieke monarchen het kasteel af te breken en werd de kerk op zijn plaats gebouwd.

Tip om te proeven: De plaatselijke kazen van Montefrio

Je slaapt nog een nacht in Priego de Cordoba of je vervolgt je route.

 

Informatie

Hotel Zuhayra in Zuheros

Hotel Huerta de las Palomas in Priego de Cordoba

Fiets huren in Doña Mencia bij Centro Ciclismo Subbetica voor Via Verde

Fiets huren en bagagevervoer om de hele route per fiets te doen

Eurovelo 1, de Atlantische kustroute op de fiets

Wat bezielt me om op weg te gaan? Deze vraag stel ik mezelf regelmatig. Weg uit je vertrouwde omgeving, los uit de dagelijkse sleur, andere mensen ontmoeten, genieten van de mooie natuur op een andere plek, andere landschappen ontdekken of nieuwe ideeën of inzichten opdoen.

Dit keer maak ik een fietstocht door het noorden van Spanje over de Eurovelo 1-route in Castilla y Leon en ga ik op zoek naar afwisselende landschappen onder de Spaanse zon. De Eurovelo 1 is officieel een route van ruim 9000 kilometer die loopt van Noord-Noorwegen naar Zuid-Portugal maar ik beperk me tot een paar dagen op het traject dat door Noord-Spanje loopt. Het startpunt is het dorpje Villafranca Montes de Oca. Van daaruit fiets ik over oude geitenpaden, langs riviertjes en watervallen en af en toe stop ik bij een kappelletje in een gehucht of dorp.

Mooie vergezichten lonken, er doemen hoge heuvels op, het is vast prachtig om die eens te beklimmen. Vogelgeluiden klinken als muziek in mijn oren. Vlinders vergezellen me op mijn weg en af en toe vliegt er een roofvogel boven me. Vrijheid blijheid. Hier word ik gelukkig van. Ergens op een terrasje van een klein zaakje drink ik een cortado. Met een groot glas water.

Als ik op dag twee door de poort van Burgos kom, lijk ik wel te zijn terechtgekomen in een filmscenario: eerst zie ik een bedrijvig plein en dan de kathedraal. Op een hoek staat een muilezel. Pelgrims die de Santiagoroute lopen, zitten met hun pijnlijke voeten in een fontein en maken kennis met elkaar. Er wordt gekookt, het ruikt naar gebakken knoflook. En er wordt gegeten. Midden in dit levende schilderij stap ik af en stil ik de honger van mijn knorrende maag met een stevige maaltijd op basis van morcilla (bloedworst).

De volgende dag bezoek ik de prachtige kathedraal, neem ik afscheid van de wandelaars en de sfeervolle accomodatie. De tocht heeft heel veel te bieden. Ik ontdek tal van cultuurhistorische schatten, afwisselende landschappen met barre hoogvlakten, bosrijke hellingen, vruchtbare valleien aan wederszijden van het Kanaal van Castilia, en ruige rotspartijen.

Dan sta ik opeens oog in oog met een enorme stier die het fietspad belemmert. Blijkbaar is hij goed gemutst, want hij kijkt me enkel aan als ik van mijn fiets afstap en met een grote boog via de berm om hem heen loop, mijn fiets in de hand en als eventueel beschermingswapen in de aanslag. Als ik aankom in het plaatsje Castrojeriz besluit ik dat het tijd is voor een welverdiende rustdag.

Ik bezoek de Santo Domingo kerk en op deze stralende dag betrap ik mezelf erop dat ik het mooie nummer Sin ti no soy nada van Amaral maar niet uit mijn hoofd krijg. De zon schijnt uitbundig en het dorp is prachtig.

Nagestaard door een hondertal geiten vervolg ik de volgende dag mijn weg. Gedreven door een innerlijke drang te willen weten wat achter de horizon ligt, trap ik door. Die avond kom ik aan in Fromista. Dat is tevens mijn eindpunt. Om de hele tocht te fietsen heb je 14 dagen nodig. Helaas laat mijn fysieke conditie op de fiets iets te wensen over en ik moet eerlijk toegeven dat de organisatie me op bepaalde punten heeft opgehaald en naar het volgende startpunt heeft gebracht. Een beetje smokkelen mag, toch? Ik heb enorm genoten van de uitbundige combinatie van kunst, historie en fietsen. En uiteraard ook van de gastronomie en de ribera del Duero-wijnen van de streek.

EuroVelo 1, de Atlantische kustroute, is onderdeel van het netwerk van de European Cycling Federation. Vanaf de Noordkaap gaat de route langs de Noorse kust, steekt over naar Aberdeen, doorkruist Schotland, en steekt dan over naar Belfast. Na een ronde om Ierland volgt opnieuw een oversteek naar Wales, en via Cornwall en de oversteek van Het Kanaal beland je in Bretagne. Langs de Franse kust naar het zuiden, de Pyreneeën over en dan midden ??) door Spanje naar de zuidkust. Tenslotte via de Algarve (Portugal) naar de Portugese westkust. Het is niet erg waarschijnlijk dat iemand de hele route in één keer zal afleggen. Maar door de verscheidenheid van landen en mogelijkheden biedt ze voor elk wat wils en volop mogelijkheden voor een aantal gevarieerde vakantiefietstochten.

Het traject via het Spaanse binnenland is vooral heuvelachtig en niet bijzonder zwaar. De tocht loopt van het Noorden tot het zuiden van Castilla y Leon en loopt door vier bijzondere gebieden: 1. De Pelgimsroute naar Santiago, 2. Langs het Kanaal van Castilia, 3. Langs de Duerorivier, 4. Over de Zilverroute. De Santiagoroute en Zilverroute zijn europees cultureel erfgoed van Unesco.

Het Spaanse deel van Eurovelo 1 bestaat uit de volgende trajectecten:

Dag 1. Logroño- Santo Domingo de la Calzada (52 km)

Dag 2. Santo Domingo de La Calzada- Villafranca Montes de Oca (33 km)

Dag 3. Villafranca Montes de Oca- Burgos (40 km)

Dag 4. Burgos- Castrojeriz (40 km)

Dag 5 Castrojeriz- Fromista (27 km)

Dag 6 Fromista. Palencia (43 km)

Dag 7 Palencia- Valladolod ( (52 km)

Dag 8 Valladolid- Tordesillas (41 km)

Dag 9 Tordesillas- Toro ( 50 km)

Dag 10 Toro – Zamora ( 50 KM)

Dag 11 Zamorra- Salamanca ( 68 km)

Dag 12 Salamanca Guijuelo ( 59 km)

Dag 13 Guijuelo- Hervas (46 km)

Dag 14 Hervas- Plasencia ( 42 km)

 

(Wil je het hele Spanjetraject doen, dat fiets je vanaf Plasencia op de Zilverroute verder via Extremadura naar Huelva)

Voor meer informatie in het Engels kun je kijken op:

www.turismocastillayleon.com

www.eurovelo.com

 

 

Te voet of op de fiets via oude spoorlijnen door Spanje

Vias Verdes (Groene Paden) zijn oude spoorlijnen in Spanje die niet meer in gebruik zijn en die hergebruikt worden als niet gemotoriseerde routes en die je te voet en per fiets kan afleggen.

In 1993 had Spanje meer dan 7.600 aan ongebruikte spoorlijnen en is toen begonnen om deze toegankelijk te maken als fiets en wandelpaden. Inmiddels bestaan er in Spanje 125 Vias Verdes. Deze infrasructuren zijn een aantrekkelijke en duurzame manier om van de schitterende Spaanse natuur en het rijke spoorwegerfgoed te genieten.

46496251_993142460878163_1236353799837188096_n

Een van de doelen van de Vias Verdes is actieve en gezonde recreatie toegankelijk maken en het bevorderen van de mentaliteit ten gunste van een duurzame samenleving.

Het netwerk van Vias Verdes is zo ontworpen, dat het gebruik maakt van de voordelen van het tracé van spoorlijnen en zorgt voor maximaal gemak en comfort op de routes. De routes zijn ook toegankelijk voor personen met een beperkte mobiliteit. Bovendien zorgt het verbod op gemotoriseerd verkeer voor een hoge mate van veiligheid. Kijk voor meer informatie op de site van Vias Verdes, waar informatie in het Engels en Nederlands staat.

effb5bba22db4794d4b1c1a6c341fac63577ce97aa079af071451f3807ace1df

Vias Verdes is een geregistreerd Spaans handelmerk dat beschermd wordt door de Stichting Spaanse Spoorwegen ( FFE) en waarvan het gebruik beperkt is tot de routes die allemaal lopen over oude spoorwegen. Alle Spaanse Vias Verdes hebben een gezamelijk logo en wegbewijzering.

725e308ec0e56edfa9c29d2a3f4816c3d7b63ad4cf63f4d57a4da169a05863cd

Het concept van de Vias Verdes houdt niet alleen het toegankelijk maken van de oude spoorlijnen in, maar ook het opknappen van meer dan 100 oude spoorwegstations die gerestaureerd worden voor het aanbieden van diensten zoals horeca, accomodatie, fietsverhuur, informatiecentra etc.

bfd67f3fc2257a013d03f59a53e8e3ddd7d1b84024fabb567d62121a49e1f867

De Vias Verdes lopen veelal door de natuur. Er bestaan routes van enkele kilometers tot routes van rond de 200 kilometer, die je in etappes kunt afleggen. Allemaal zijn ze uniek, aantrekkelijk en gevarieerd. Het is daarom een prachtige optie voor Spanjebezoekers die het landschap, de cultuur en het erfgoed  op een duurzame wijze willen leren kennen.

centro ciclo

De belangrijkste stimulator van de Vias Verdes is het Spaanse Ministerie van Milieu. Dit is tevens de grootste investeerder. Daarnaast draagt de Stichting Spaanse Spoorwegen zorg voor de coordinatie en promotie.
De actieve betrokkenheid van de autonome regio´s , provincies en gemeenten alsmede de deelname van enhousiaste fietsers, milieuactivisten en de lokale bevolking langs de routes hebben het Via Verde concept in beweging gezet en ervoor gezorgd dat er inmiddels meer dan 2.700 km aan Vias Verdes bestaat.

ciclo

Voordat je aan een Via Verde route gaat beginnen, is het raadzaam om je goed te informeren over de eigenschappen van de route. Op de website van Vias Verdes vindt je gedetailleerde kaarten en informatie over soorten wegdek, natuurlijke en historische achtergronden en tips voor accomodatie, restaurants, fietsverhuur etc.

6d0f0b5314ddff240c6c26caf03b80ed606b300c9ab08cfd9dc41318009f3d5d

Op 2 maart zal ik op de Fiets en Wandelbeurs in Utrecht in samenwerking met Destinationmakers.nl een presentatie houden over de Vias Verdes in Spanje . Wij belichten dan voornamelijk La Ruta de Aceite die loopt door Andalusië en La Ruta Val de Zafan die loopt door Cataluña.

2 maart. Fiets en Wandelbeurs Utrecht

16.00- 17.00       zaal 4