De zinnestrelend smaak van Andalusië

Andalusië zou je een culinair continent te midden van het Spaans Gastronomisch Universum kunnen noemen. Er bestaan maar weinig zulke gevarieerde keukens met ieder een eigen smaak als die van de acht Andalusische provincies.

Ik dit artikel reis je met me mee langs de keukens van alle provincies met ieder hun eigen smakelijke specialiteiten. Proef de smaak van Andalusië! En zeg nu zelf, wat is er smakelijker dan zongerijpte groenten, met passie geperste olijfolie, ambachtelijke kazen, vers gevangen vis, zo uit zee op je bord én met naar oma´s recept bereidde gebak en andere zoetigheden?

Smaakvolle groenten en vis uit Almeria

De keuken van Almeria is fantasierijk, onafhankelijk en origineel. Bovendien is het ook een gezonde keuken, met veel eigen tuinbouwproducten zoals de paprika waarvan de paprikapoeder gemaakt wordt die men in veel gerechten gebruikt, of de bekende La Cañana tomaat, en veel vis en zeevruchten.

Het zijn kenmerkende elementen van het Mediterrane dieét, die samen met de olijfolie uit het binnenland, de kazen uit de Alpujarras, de ham uit het plaatsje Seron en de streekwijnen het plaatje compleet maken.

Groenten op de markt in Almeria

Verse is en zeevruchten uit Cadiz

De keuken van Cadiz is een combinatie van zee, platteland en bergen. De keuken is net zo rijk en gevarieerd als de provincie waar hij toebehoort. Cadiz staat bekend om zijn artisjokken en kool, de bekende asperges van Alcala del Valle, en de paddenstoelen van Los Alcornales die worden gestoofd. Uit de groenten op het platteland onstaat de gazpacho.

Terwijl aan de kust vis zoals zeebrasem, zeetong, tonijn en zeevruchten zoals de garnalen van SanLucar wereldbekend zijn, mag ook de pescaito frito, ofwel verschillende soorten gebakken vis, niet aan tafel ontbreken. In de Sierra wordt een goede olijfolie geproduceerd die naast ambachtelijke kazen en het vlees van het runderras Retina de hoofdrol spelen. Ook de sherry´s uit Jerez verdienen een aparte vermelding.

Coquinas vers uit zee en zo op tafel in Cadiz

De beste kaas uit Cordoba

De Cordobaanse keuken is uitgebreid en vol nuances. Deze verscheidenheid ontstaat voornamelijk door de ligging van deze provincie. In de bergen leeft het Iberisch varken waarvan de heerlijke ham van Los Pedroches komt. Ook gebruikt men honing, kastanjes en groot wild uit het bos.

Van het platteland en de vlakten van de Guadalquivir komen olijfolie, wijn en azijn van Montilla Moriles. Ook oogst men in deze provincie sinaasappels van Palma, kweeperen van Puente Genil en perzikken van Almodovar. In heel Spanje zijn de koekjes en anijs uit Rute bekend en ook de kazen uit Zuheros. Traditionele gerechten zijn salmorjeo, Cordobaanse flamequin en artisjokken a la montillana.

Kazen uit Seron

Verse vis en tropisch fruit uit Granada

De uitgebreide gastronomie van Granada is het resultaat van een lange Moorse culturele erfenis en de unieke ligging en klimaat. Terwijl de Vega streek groenten en fruit levert, worden in het binnenland de lage temperaturen bestreden met stevige stoofschotels. Het vlees komt voornamelijk uit de Alpujarra, met als topper de jamon uit het hoog gelegen Trevelez.

De Costa Tropical zorgt voor verse vis en is de streek waar de tropische vrucht chirimoya gekweekt wordt. Ook in Granada maakt men olijfolie die de typische Alpujarra gerechten op smaak brengt. In het plaatsje Riofrio staat forel op het hoofdmenu en wordt biologische kaviaar verkocht.

Tropische vruchten van de Costa Tropical

Jamon Iberico en vis uit Huelva

Diversiteit is het kernwoord in de keuken van Huelva. Een gastronomie die het midden houdt tussen zee en bergen en soms vermengd is met culinaire tradities van de grensregio Extremadura of het buurland Portugal. Uitblinker in Huelva is de jamon de Jabugo, van het Iberisch varken. Ook de geitenkazen en paddenstoelen van de Sierra de Aracena mogen niet onvermeld blijven. Dit alles wordt vergezeld met wijnen van de D.O Condado de Huelva.

De zee is de andere grote provinciale voorraadkast en biedt veel vissoorten en zeevruchten. Vooral de witte garnaal uit Huelva is befaamd en ook de kleine pijlstaartinktvis mag niet op tafel ontbreken. Bovendien staat Huelva bekend om zijn heerlijke aardbeien die vanaf maart al verkrijgbaar zijn.

Gambas con sal de Mar

Olijfolie en moors gebak uit Jaen

De gastronomie van Jaen weet de Romeinse (wijn, granen, olijfolie) en Moorse (gebak) erfenis te combineren met invloeden van de aangrenzende keuken van de regio Castilla La Mancha. Jaen staat grotendeels bekend om zijn enorme vlaktes met olijfbomen waar een voortreffelijke olie wordt geoogst. Met die olie bereidt men gerechten met gevogelte, hert, zwijn en varken die in de bergen leven. Ook wordt de olijfolie rijkelijk gebruikt bij salades, gazpachos en warme soepen. Bekend in Jaen is het stoofpotje andrajo. Doordat Jaen in het binnenland ligt, wordt de vis gemarineerd of gezouten; de bacalao, gezouten stokvis.

Om de maaltijd af te sluiten is er niets beters dan fruit uit de streek zoals kersen uit Castillo de Lucubin of perzikken uit Alcaudete.

Olijfolie uit Jaen

Gegrilde sardientjes en koude soepen uit Malaga

De keuken van Malaga wordt gekenmerkt door de eenvoud van ingrediënten en de verscheidenheid van rijkdom van smaak. Traditie en moderniteit komen samen in een gastronomie die op een verrassende manier de bergen en de zee weet te combineren, met groenten, vis, peulvruchten en fruit in de hoofdrol. Gazpacho, salades, ajoblanco (een variant van de gazpacho op basis van amandelen en druiven) zijn zeer bekend.

Gebakken vis en espetos, aan spiesjes geregen sardientjes die door gloeiend houtskool worden gegrild, of de porra anteguerana zijn enkele gerechten die roem geven aan de goede keuken van Malaga. Natuurlijk wordt dit alles vergezeld door bekende wijnen uit de Sierra de Malaga, Axarquia en Sierra de Ronda.

De bekende vissersbootjes met espetos en andere gegrilde vissoorten

Rijst met eend en zoetigheden uit Sevilla

De gastronomische rijkdom en verscheidenheid van de provincie Sevilla is een mix van de traditionele Andalusische keuken en de moderne Mediterrane keuken. Deze mediterrane basis komt tot uiting in het gebruik van hoogwaardige olijfolie. Bekend is de most van druiven uit Aljaraje en Lebrija. Er is een grote verscheidenheid aan groenten en fruit. Maar ook rijst, peulvruchten en vlees van klein en groot wild en de ham en vleeswaren uit de Sierra Norte.

De kaart van Sevilla is rijk en biedt overheerlijke gerechten zoals huevos a la flamenca, soldaditos de pavia, menudo, stoofpotjes van stierenstaart en eend met rijst. De uitgebreide patisserie omvat de mantecados en polvorones van Estepa. Na de maaltijd wordt anijslikeur van Cazalla geschonken.

Arroz con Pato op de menukaart in Sevilla

De keuken van Andalusië leeft bij de gratie van de smaak van haar producten zelf. De streek heeft onnoemlijk veel te bieden; vis en schaal- en schelpdieren, fantastische hammen en worsten, en groenten en olijven in alle soorten en maten. Veel van deze ingrediënten schitteren met hun culinaire charme in de vorm van tapas, de smakelijke hapjes die in Andalusië geboren zijn.

En daarbij past natuurlijk altijd een goed glas sherry uit de Jerezstreek of een stevige wijn uit het zonnige zuiden!

Voor meer informatie over de gastronomie van Andalusië en haar keuken kijk je op deze blog

Terugblik op een veelbewogen jaar in Spanje

Als ik terug kijk op mijn professionele activiteiten in 2021, dan zie ik een intensief jaar. De realiteit die van de pers de term ´Het nieuwe normaal´ kreeg, werd de eerste helft van het jaar gekenmerkt door hoop, durven doorzetten, nieuwe samenwerkingsvormen en vervolgens voor de meesten een stayvacation. Ik schreef hier al eerder over in een blog in juni.

Mijn zomervakantie bleef ik dan óók in Spanje. Ik maakte een schitterende tocht van Andalusië door Extremadura en Castilla y Leon naar de kust van Asturias, bezocht plekken die ik al kende, ontdekte nieuwe bodega’s en geweldige restaurants en maakte urenlange wandelingen door natuurgebieden en over onbekende Vias Verdes.

Direct na de zomervakantie werd ik door Turismo Andaluz uitgenodigd voor een persreis in het Aracenagebied in Huelva. Daar knuffelde ik iberico varkentjes, bezocht de hamdrogerijen en proefde de beste Jamon Iberico van Spanje! In het plaatsje Aracena bewonderde ik diep onder de grond de Gruta de las Maravillas en klom met mijn collega’s naar de top van het kasteel.  Ook verbaasde ik me over het bijzondere landschap van de oude mijnen van de Rio tinto, het leek wel of ik me op de maan bevond!

Een paar weken later stond ik op het podium tijdens het eerste Bike Experience Forum in Almeria. Ik was gevraagd door de Junta de Andalucia om te vertellen over het profiel van de Nederlandse fietser en aan te geven wat de Nederlander belangrijk vindt bij het uitkiezen van een fietsvakantie. Na afloop werd er flink genetwerkt met geweldige fietsorganisatie uit heel Spanje. De volgende dag maakten we een fietstocht naar Cabo de Gata.

Gelukkig had ik een e-bike gereserveerd, maar toch vond ik het behoorlijk zwaar om door het ruige landschap en rulle zandduinen te trappen. En kon ik me natuurlijk niet meten met al mijn jongere collega’s, stoere knullen voor wie offroad fietsen een passie is…  Het volgende Bike Experience Forum za loverigens in 2022 in Cadiz gaan plaatsvinden.

Over Cadiz gesproken. Tijdens het eerste weekend van oktober vond de Sail GP, de Formule 1 voor F50 catamarans plaats.  De bemanning van de schepen van Australië, Nieuw Zeeland, Amerika, Japan, Engeland, Frankrijk, Denemarken en Spanje zeilen de hele wereld over. Vanaf de wal kon ik de wedstrijd goed volgen. Ook had ik een telescoop bij me, en de bemanning en actie van zo dichtbij zien gaf me soms het gevoel of ik zelf aan boord was.

Er ontstond grote hilariteit toen de F50 Victoria van Spanje vlak voor de start op de tweede dag omsloeg en werd uitgeschakeld. Nederlandse zeiler in hart en nieren heb ik iedere minuut van het tweedaagse spektakel genoten. De data voor de volgende race, 24 en 25 september 2022, staan al in mijn agenda genoteerd.

In de zomer en in het najaar kwamen er twee edities van het nieuwe magazine Bike Explorer uit en in beiden werden mijn bijdragen gepubliceerd. Het eerste artikel ging over de Vias Verdes van Spanje en het tweede artikel over de Eurovelo route, het prachtige deel van 800 kilometer in Castilla y Leon. Mijn volgende bijdrage beschrijft de Ruta Via de la Plata die helemaal van het zuiden naar het noorden van Spanje loopt en in Nederland bekend is als Zilverroute.

De editie waarin je over deze route kunt lezen komt uit in Februari 2022. Dit wordt overigens een bijzondere uitgave. Er zal een gratis brochure worden bijgestoken over de Vias Verdes in Catalonië. Een opdracht van de afdeling toerisme van Catalonië die ik samen met mijn collega Marjan van Destinationmakers momenteel uitwerk.

Spanje doet zijn uiterste best en dat was vooral te merken doordat het uitnodigingen voor promotiereizen regende. Eind oktober reisde ik af naar Castilla y Leon en bezochten we voornamelijk de stad Leon, haar provincie én de wijngebieden en bodega’s van El Bierzo, Ribera del Duero en Rueda. De promoreizen naar Castilla y Leon hadden bijna twee jaar stilgelegen dus het was heerlijk om collega’s van reisorganisaties, hotels en de Junta weer te ontmoeten en afspraken te maken. Met de gemeente van Salamanca had ik een boeiend gesprek en ontstond de gezamenlijke organisatie van een persreis voor komend jaar.

In oktober was het ook precies een jaar geleden dat mijn vierde roman Pilaar van mijn Leven was uitgekomen. Een dag om even bij stil te staan. Mijn beste verkoopmoment was toen de Nederlandse Bibliotheek in één keer 50 boeken af nam. Zal het verhaal over Maria en haar zoektocht door Spanje en de Dominicaanse Republiek over het Columbus Mysterie ooit een vervolg gaan krijgen?

El Puente de Noviembre bracht ik door In Priego de Cordoba met vrienden en collega’s. Drie weken later bevond ik me opnieuw in deze schitterende barokstad in het hartje van Andalusië. Opnieuw op perstrip en op uitnodiging van de gemeente Priego. Uiteraard werden er heel wat stukjes brood in de Priego olijfolie van aanzienlijk niveau gedoopt, werden er monumenten bezocht én stond er showcooking op het programma.

Direct aansluitend op mijn driedaagse tocht in Priego sloot ik aan bij mijn laatste perstrip van het jaar. Op uitnodiging van Turismo Andaluz verkende ik het oostelijk binnenland van Granada, ook wel El Poniente de Granada genoemd. Ik liet me onderdompelen in het heilzame wáter van het Balneario de Alhama, proefde kaviaar uit Riofrio,en beklom de kastelen van Riogordo en Moclin, de laatste verdedigingsburchten van het Al Andaluz. Tijdens een reis met bloggers en influencers leer ik altijd weer nieuwe technieken op het gebied van social media.

En toen was het december. Uitrusten van al dat reizen zul je denken. Maar het tegendeel was waar, want over al deze reizen moet natuurlijk ook geschreven worden.

Bovendien ontstond er een leuke samenwerking met collega Rob van Flextravel om al zijn voormalige Spanjereizen te updaten zodat ze weer online kunnen. Het leuke is dat ik er veel van mijn ervaringen en aanbevelingen in kan verwerken. De Spanjereizen zullen begin 2022 te reserveren zijn. Ook krijg ik redelijk wat vraag van Nederlandse agenten gespecialiseerd op wandel en fiets vakanties.

Ik heb het gevoel dat er in het nieuwe jaar een mooi vernieuwd aanbod op de markt komt. Een prachtige reden dus om een reis in of door Spanje te plannen in het nieuwe jaar!

Nog een week, dan luiden we 2022 in. We leven in een periode dat het lastig is om op lange termijn plannen te maken. Toch heb ik er alle vertrouwen in dat we in 2022 met nieuwe vrijheid weer meer kunnen gaan reizen. Dromen kan natuurlijk altijd!

Hierbij wens ik al mijn lezers, volgers, collega’s en vrienden een Feliz Navidad. Droom deze dagen over een reis door Spanje. Blijf vooral gezond en zorg dat in het nieuwe jaar je dromen realiteit zullen worden …

Goede wijn behoeft geen krans, het allerbeste uit Castilla y Leon

Oud Castilië is niet voor niets het land van wijn en kastelen. Deze voormalige grens tussen de Christen en de Moren is één grote smeltkroes waaruit in 1492 het huidige Spanje is ontstaan.

El sello Vino de la Tierra de Castilla y León ampara 13 millones de litros  al año | Mascyl

In 1469 trouwde Isabella, erfgenaam van de troon van Castilië, in de stad Valladolid met Ferdinand, erfgenaam van Aragon en ontstond het verenigd koninkrijk van Castille, Aragon en La Rioja.

Vanaf dat moment werd het oude Castilië steeds rijker, academischer, geestelijker en koninklijker. De wijnindustrie beleefde een bloeitijd, aangezien klanten hoge prijzen voor mooie wijnen betaalden.

Isabel y Fernando: la boda clandestina y floja de papeles que cambió la  historia de España y del mundo - Infobae

Vandaag de dag onderscheiden de wijnen uit Castilië en Leon zich duidelijk van de wijnen uit de Rioja streek waar de exportmarkt en de Franse smaak zich nog duidelijk laten gelden. Castiliaanse wijnen worden gekenmerkt door kracht, fruitsmaak en een vleugje eikenhout. En natuurlijk passen deze wijnen uitstekend bij de lokale Castiliaanse keuken.

Dit jaar bezocht ik een aantal bodega’s in mijn favoriete wijngebieden van La Rueda en Ribera del Duero. Ook voegde ik het voor mij minder bekend wijngebied, El Bierzo, toe aan mijn love to taste lijstje.

Belangrijk om te weten als je goede Spaanse wijnen wilt leren kennen is dat Spanje een controlesysteem voor herkomstgarantie kent dat de kwaliteit waarborgt. Het heet Denominacion de Origen en wordt afgekort als D.O, elk met zijn eigen Consejo Regulador, een raad die toezicht houdt op elk aspect van de druiventeelt, oogst en de wijnbereiding. Op het etiket van de fles staat de naam van de wijnzone boven de woorden Denominación de Origen.

In deze blog neem ik je mee op reis langs de prachtigste bodega’s en mooiste wijnen van de regio Castilla y Leon.

WIJN UIT DE RUEDA STREEK

We beginnen in la Rueda. Rueda is eigenlijk een lelijk dorp, waar de schoonheid onder de grond zit. Het herbergt tientallen ondergrondse bodega’s die fruitige witte wijnen bottelen die gemaakt zijn van de verdejo druif.

Ruta del Vino Rueda

De verdejo druif, die alleen in Rueda zo weet te schitteren, speelt een prominente rol. De populariteit van de wijnen komt grotendeels door deze lokale druif, met zijn aromatische kracht en goede zuren. De verdejo levert wijnen op met een krachtige geur, een vleugje groene peper, een intense en droge smaak, fris en met een bite. Dat is karakteristiek voor verdejo. Het is een druivenras dat oorspronkelijk uit Noord-Afrika komt, maar inmiddels al meer dan 1000 jaar in Spanje wordt aangeplant. Verdejo is zacht van smaak en heeft een uitgesproken aroma van appel, peer en soms venkel.

Hou je van witte fruitige wijn en kom je ooit in de buurt van deze streek dan raad ik je aan deze drie bodega’s te bezoeken:

Bodega El Hilo de Ariadna

El Hilo de Ariadna | Enoturismo y gastronomía‎

Deze wijn bottelt de familie Yllera die gedurende de afgelopen twintig jaar een groot aantal kleine oude bodega´s in Rueda van de ondergang hebben kunnen redden. Een bijzonder project heeft er voor gezorgd dat Grupo Yllera de diverse kelders van deze bodega´s met elkaar in verbinding hebben gesteld en zo is er een ondergronds labyrint van oude wijnkelders ontstaan dat je kunt bezoeken. Het ligt twintig meter onder de grond en is bijna een kilometer lang.

Visita de bodega en Rueda - Relaxcampoypinares

Het labyrint is genoemd naar een verhaal uit de legende uit de Griekse Mythologie waar ´De draad van Ariadne´ centraal staat. Ariadne zou de held Theseus geholpen hebben te ontsnappen uit het labyrint waar een Minotaurus woonde.

Bodegas Yllera, El Hilo de Ariadna - Blog Vinopremier

Het wijnhuis Yllera heeft haar wijnen naar de personages van de legende genoemd; Ariadna, Dedalo, Teseo, Las Doncellas, El Minotauro, Dionisos etc. Iedere wijn heeft, afhankelijk van zijn karakter en leeftijd, een bijpassende naam uit de legende gekregen.

Bodega Campo Eliseo

Campo Eliseo komt voort uit een selectie druiven van de beste en oudste wijngaarden in de appellatie Rueda. De wijngaarden liggen 600 à 700 meter boven de zeespiegel, op de vlaktes van Rueda.  Deze wijngaarden geven een zeer kleine opbrengst maar de concentratie van de druiven is enorm. Campo Eliseo is een verwijzing naar de Champs Elysées in Frankrijk en betekend eigenlijk “gezegende velden”.

Mooie strogele kleur met gouden accenten. Aroma’s van rijp wit fruit, vers gemaaid gras en zoete gedroogde bloemen. In de mond mooi gestructureerd, vet, vol en goed in balans met langaanhoudende aroma’s die de complexiteit van deze wijn benadrukt. Campo Eliseo is een mooie presentatie van de nobele verdejo. Het heeft zijn plaats verdiend onder de beste wijnen van Rueda.

Bodega Muelas

Een van mijn grote favorieten. Als je de kans hebt ga dan zeker deze bodega bezoeken die midden in het centrum van Tordesillas ligt en waar de jonge Helena en Reyes met hun vader Quintin de scepter zwaaien.

Wat ik niet verwachte bij mijn bezoek aan de bodega die midden in de stad ligt, dat deze ook ondergronds is en dat de verschillende zalen verbonden zijn door onderaardse gangen. Het heeft iets mystieks; brandende kaarsen, de geur van aarde en overal gestapelde flessen die schitteren in het flakkerende kaarslicht.

Als je via een eeuwenoude trap weer boven komt, schenkt vinoloog Helena vier glaasjes wijn in. Wat is het moeilijk kiezen! De wijnen die je kunt proeven, zijn allemaal even heerlijk en je wilt natuurlijk wel een aantal flessen mee naar huis nemen.

Ondertussen laat haar zus Reyes weten dat ze ook zilversmid is. Ze maakt prachtige sierraden die gerelateerd zijn aan wijn en druiven. Als de laden van een klein houten ladekastje opengaan, weet je niet wat je ziet. Kun jij de ring met vijf druiven van esmeralda steen weerstaan?

WIJN UIT DE RIBERA DEL DUERO STREEK

In het hart van Noord-Spanje, 120 kilometer ten noorden van Madrid, ligt de wijnstreek Ribera del Duero. In dit gebied vind je exclusieve rode wijnen die het qua kwaliteit kunnen opnemen tegen de beste rioja’s. De naam van de regio zegt het eigenlijk al, ‘oever van de Duero’. Dit wijngebied wordt namelijk in tweeën gedeeld door de Duero rivier. Hier komt ook veel van het water vandaan dat gebruikt wordt om de druivenranken te irrigeren.

Rutas e itinerarios en Ribera del Duero

Tempranillo is veruit de meest gebruikte druif in deze wijnregio. Met 95% van de aanplant is het de meest verbouwde druif in dit gebied. De tempranillo wordt hier ook wel tinto fino of tinto país genoemd. Tinto fino’s zijn dieprood van kleur, intens en aromatisch, met krachtige aroma’s van zwart fruit vaak ook duidelijke houttonen. In deze wijnen proef je bijvoorbeeld kersen, truffel, bramen en zelfs mokka.

Ribera de Duero wijn heb je in alle prijsklassen. Ik drink de Ribera vooral in de herfst en in de winter. Omdat ik gedurende mijn persreizen in Castilla en Leon regelmatig door deze streek kom, heb ik behoorlijk wat bodega’s lerén kennen. In sommige bodega’s kun je zelfs logeren! Dit is mijn top 3 Ribera de Duero bodega’s.

Bodega Matarromera

Carlos Moro renueva la Bodega Matarromera: tecnología, sostenibilidad y  enoturismo | Gastro

In navolging van de wijnbouwtraditie van zijn Castiliaanse voorouders maakte Carlos Moro zijn droom waar, en stichtte hij in 1988 de bodega Matarromera in Valbuena de Duero in Valladolid. Hij had een duidelijk doel voor ogen: het bereiden van kwaliteitswijnen met de meest geavanceerde technologie en tegelijkertijd de traditionele bereidingswijzen in acht nemend.

Visita a las BODEGAS FAMILIARES MATARROMERA en la D.O. Ribera del Duero.

De grootste uitdaging die Carlos Moro aanging, was zijn keuze voor nieuwe vaten voor de rijping van zijn wijnen, een initiatief dat in die tijd nieuw was in deze streek. Een andere sleutel tot het onmiddellijke succes van Matarromera waren de uitstekende wijngaarden, midden in de Golden Mile van Ribera del Duero.

Club Esencia Matarromera, mi última sensibilidad - Carlos Moro

Vandaag de dag, een kwart eeuw later, gaat Carlos Moro door met het ontwerpen van projecten, en bereidt hij iedere keer meer geperfectioneerde wijnen. Matarromera’s focus op kwaliteitswijnen komt voort uit de wijngaard zelf. Dankzij het werk dat is begonnen door de voorouders van Carlos Moro, is liefdevolle zorg voor de wijngaard een constante factor geweest. Geen gekunstel in de bodega maar een goede wijn, uit een top wijngaard.

Bodega Protos

Het middeleeuwse kasteel van Peñafiel is al van ver te zien en levert op zich al mooie beelden op. Aan de voet van het kasteel merk je meteen de dualiteit van oud en modern die deze streek zo typeert: het bijna futuristisch golvend glazen hoofdkwartier van Bodega Protos staat in sterk contrast met het hogerop gelegen oude kasteel.

Evadium: Pack enológico con visita a Protos y comida de lechazo en Peñafiel

Misschien klinkt de naam je bekend in de oren. Protos is namelijk één van de wijnen die iedereen in een supermarkt al wel eens vast heeft gekocht. Een sterk staaltje van traditionele ondergrondse wijnkelders gecombineerd met moderne technieken.

Bodegas Protos on Twitter: "Lo mejor del viernes es ir pensando en esa copa  de #Protos que disfrutarás el #finde. 😍 #FelizViernes #FindeProtos… "

Protos wijnen zijn gemaakt van de tempranillo druif. Wat verschilt is de tijd dat de wijn in houten vaten heeft gerijpt waardoor ze anders smaken. Dat merk je goed als je ze naast elkaar proeft. De roble ligt 6 maanden in vaten van Amerikaans eikenhout. Door die korte houtrijping smaakt hij vooral fruitig, met daarbij een tint van vanille.

De crianza rijpt 14 maanden op hout waardoor het fruit en de kruidigheid van het vat als het ware versmelten. De reserva blijft maar liefst 18 maanden op vat en die lange rijping maakt hem extra zacht. Deze roble is de jongste, fruitigste en brutaalste van de drie en kun je gerust licht gekoeld drinken, bijvoorbeeld bij een tapasbuffet.

Bodega Abadia Retuerta

Abadia Retuerta LeDomaine | Tribù

Abadia Retuerta is een historische abdij die dateert uit de 12 eeuw. Sinds de oprichting werd dit imposante gebouw, gelegen aan de oevers Duero, omringd door wijngaarden. Begin jaren ’90 werd het domein opgekocht door de farmaceutische firma Novartis. Kosten nog moeite werden gespaard om het historische domein om te toveren tot het meest moderne en hoogstaande wijnhuis én hotel van Spanje.  Het is de parel van de bodega’s, qua wijn, qua stijl en qua niveau.

Aperitivo Campero Valladolid | Disfrute de la experiencia | Abadía Retuerta

De Franse wijnmaker, Pascal Delbecque werd aangetrokken om samen met Angel Anocibar een nieuwe Spaanse icoonwijn te creëren. Op basis van intense bodemstudies werden de wijngaarden her aangeplant met oude klonen van tempranillo aangevuld met cabernet en syrah. De wijngaarden grenzen aan de Ribera del Duero maar dit huis is op zoek naar een eigen appelatie binnen het Spaanse systeem. 

sala restaurante refectorio bodega abadia retuerta gastronomistas.com -  Gastronomistas

De gloednieuwe wijnkelder werd gebouwd in een heuvel om een natuurlijke constante temperatuur te verkrijgen. De druiven worden met de hand geoogst door vaste medewerkers die ervaring hebben in de selectie van kwalitatieve druiven. De wijn wordt vervolgens gerijpt op deels Franse en Amerikaanse eiken vaten.

WIJN UIT DE BIERZO STREEK

Denominaciones de Origen de Castilla y León III - Destino Castilla y León

Bierzo is eigenlijk het buitenbeentje van het Castiliaanse wijngebied. De streek ligt in de provincie Leon, helemaal ten noorden van de Duero vallei en bijna tegen de grens van Galicië. Het is de thuisbasis van een soort overgangswijn die tussen de lichte, fruitige stijl van Galicië en de serieuze zwaargewichten van de Duero valt.

De basis van de consejo regulador bevindt zich in het stadje Cacabelos. Op het marktplein in het stadje staat een standbeeld van een druivenplukker. De plaats ligt op de route van de Camino de Santiago.

De wijnstokken van de mencia druif staan voornamelijk op een hoogte van rond de 500 meter, langs de rivierdalen van de Sil. De wijngaarden van Bierzo staan op hellingen en terrassen. De druiven ontwikkelen zich in het milde, gematigde klimaat van Galicië en het warme landklimaat van de Duero, met ruim voldoende neerslag en een temperatuur tot ongeveer 30 graden. Bierzo is in príncipe een rode wijn. Maar er wordt ook een heerlijke frisse witte wijn van de godello druif gemaakt.

Bodega Palacio de Caneda

Ik maakte dit jaar kennis met de rode en witte Bierzo wijnen op het landgoed van Jose Luis Prada.

Het “Palacio de Canedo” Prada a Tope-complex ligt in het hart van de Bierzostreek, in de Leonese stad Canedo. Het is een plek waar je ook kunt genieten van een geweldig gastronomisch aanbod in het 18e-eeuws gebouw En waar je kunt overnachten in een van de 14 prachtige kamers, in een zeer aangename en gastvrije omgeving.

Het paleis biedt een stijlvolle patio met een uniek en onvergelijkbaar uitzicht op de wijngaarden en de regio en diverse privé eetzalen waar je op een comfortabele en intieme manier kunt genieten van streek specialiteiten.

Buiten zijn wandelingen en begeleide bezoeken aan de bodega en de wijngaarden een goede optie.

Jose Luis Prada begon in de jaren tachtig met het inmaken van kastanjes en gegrilde rode pepers uit de streek. Pas veel later plantte hij de eerste wijnstokken op zijn landgoed. Inmiddels is het Palacio van Jose Luis een begrip in de hele omgeving. Neem er de tijd voor om zijn wijnen te proeven en als je geluk hebt komt hij persoonlijk langs en steekt zijn duim op: Prada a Tope.

Het kasteel van Peñafiel

Het centrum van de Castiliaanse wijngebieden is het plaatsje Peñafiel waar hoog op de berg, in het oude kasteel een waar wijnmuseum bevindt. Het is een fotogeniek, langwerpig 10e -eeuws kasteel dat op een schip lijkt en gesticht is door de graven van Castilië. Om meer over de verschillende wijngebieden in Castilla y Leon te lerén is het een uitstekende plek om te bezoeken en je bijvoorbeeld aan te melden voor een proeverij.

Ten zuiden van het kasteel vind je een vierkant met zand bedekt plein, dat gebruikt wordt voor stierengevechten. Bijzonder is dat het wordt omringd door huizen met houten balkons die als tweede huis worden gebruikt én om het jaarlijkse stierenvechten op het plein vanaf de beste plek te kunnen zien.

Plaza del Coso en Peñafiel | Guías Viajar

Voor meer informatie over wijnroutes door Castilla y Leon kijk je op deze site.

Over kaas, wijn en vallende sterren tussen Zamora en Valladolid.

Zamora ligt in het noordwesten van Spanje vlakbij de Portugese grens, aan de rivier de Duero en is het middelpunt van de Via Ruta de Plata.

Zij wordt wel de stad van de romaanse bouwkunst genoemd vanwege de vele bouwwerken uit de romaanse periode en de archeologische overblijfselen uit de tijd van de Romeinse overheersing. Je vindt er maar liefst 24 kerken, een kathedraal, een kasteel, twee paleizen, oude stadsmuren, authentieke huizen en een romaanse brug, daterend uit de tiende tot de dertiende eeuw. Daarmee is Zamora de stad met het hoogste aantal romaanse bouwkunst van Europa.

Zamora is ontstaan aan de noordoever van de rivier de Duero, een van de langste rivieren van het Iberisch schiereiland met 897 kilometer. De rivier stroomt in Spanje door een droog gebied en voert veel water af uit het noordelijk gelegen Cantabrisch gebergte. De bekendste en oudste oeververbinding is de Puente de Piedra, ook wel de Puente Nuevo (nieuwe brug) genoemd, die dateert uit de dertiende eeuw en al honderden jaren onderdeel is van de Via de la Plata, de oude Romeinse handelsroute van Sevilla naar Asturias, waar deze weg in Astorga aansluit op de Camino de Santiago.

Er zijn resten gevonden van een veel oudere brug die nog intact was toen de nieuwe brug werd gebouwd, maar het is ook mogelijk dat deze oude brug in de tiende eeuw opzettelijk is vernietigd door de Asturianen om zich de Moren makkelijker van het lijf te houden en Zamora het dus driehonderd jaar zonder vaste oeververbinding heeft moeten stellen.

Voor Zamora moet je minimaal een dag uittrekken en natuurlijk de tijd nemen om op een terrasje te genieten van een kaasplankje met kaas uit de streek, queso zamoreño, waar Zamora ook bekend om staat. Kaaskop als ik ben, wil ik daar wel meer over weten en daarom ga ik iets buiten de stad op bezoek bij Teodolindo en zijn zonen die generatie na generatie een kleinschalig kaasfabriekje in stand houden en een museum hebben ingericht.

In het museum Chillon legt Pablo, de zoon van Teodolindo, uit hoe zijn overgrootvader ooit begonnen is met de kaasproductie van schapenmelk. Aan de hand van oude gebruiksvoorwerpen, foto’s en wat korte video’s krijg je een goede indruk hoe de ontwikkeling in de loop der jaren is ontstaan. Het fabriekje zorgt inmiddels voor rond de duizend kazen per dag die allemaal met de hand worden ingesmeerd met olijfolie en vervolgens een rijpingsproces doorstaan of worden bestrooid met gerookte paprikapoeder, kruiden of as.

Na het bezoek aan het museum wacht ons een kaasproeverij. Vergezeld met een lekker glas rode Toro wijn. Ik ben gek op kaas en ga dan ook de deur uit met een heerlijk assortiment in mijn tas om later thuis nog eens lekker na te genieten.

Het glas Toro smaakt zo lekker dat ik besluit het stadje, waar de wijn naar genoemd is, op enkele kilometers van Zamora nog eens te bezoeken. Eigenlijk bestaat het enkel uit twee lange straten met bodega’s met mijn favoriete Toro D.O. die uitkomen op de prachtige Colegiata die je kunt bezoeken.

Eenmaal de smaak te pakken besluiten we door te rijden naar de Rueda streek. Deze witte wijn is mijn favoriet tijdens de zomer. Ik heb al heel lang een uitnodiging staan om een bodega te bezoeken die midden in het centrum van Tordesillas ligt en waar de jonge Helena en Reyes met hun vader Quintin de scepter zwaaien; bodega Muelas.

Overigens is Tordesillas in de geschiedenisboeken wereldbekend om een verdrag dat daar lang geleden gesloten is. Het verdrag van Tordesillas dat in 1494 tot stand kwam. Via dit verdrag verdeelde paus Alexander de zesde, in opdracht van de Spaanse koning, de overzeese wereld tussen Spanje en Portugal.

Wat ik niet verwacht bij mijn bezoek aan de bodega die midden in de stad ligt, dat deze ondergronds is en dat de verschillende zalen verbonden zijn door onderaardse gangen. Het heeft iets mystieks; brandende kaarsen, de geur van aarde en overal gestapelde flessen die schitteren in het flakkerende kaarslicht.

Als we via een eeuwenoude trap weer boven komen, schenkt vinoloog Helena vier glaasjes wijn in. Wat is het moeilijk kiezen! De wijnen die we proeven, zijn allemaal even heerlijk en ik wil natuurlijk wel een aantal flessen mee naar huis nemen.

Ondertussen laat Reyes weten dat ze ook zilversmid is. Ze maakt sierraden die gerelateerd zijn aan wijn en druiven. Als de laden van een klein houten ladekastje opengaan, smelt ik… Kan ik de ring met vijf druiven van esmeralda steen weerstaan?

Niet ver van Tordesillas ligt midden tussen de lavendelvelden sterrenwacht Cielo y Tiedra , aan de rand van het plaatsje Tiedra. Ook daar ben ik ooit uitgenodigd, dus nu ik toch in de buurt ben, wil ik er graag een kijkje nemen om de beloofde sterren te kunnen aanraken. Het is een superstrak gebouw midden in de paarse velden dat gebruikt wordt voor astronomisch onderzoek.

We worden ontvangen door directeur Sergio die ons meeneemt naar het planetarium. Een bevlogen astrofysicus vertelt ons dat we geluk hebben, want vanavond staat de planeet Jupiter in rechte lijn met Saturnus en deze bijzondere gebeurtenis gaan we, zodra het donker is, beleven.

De avond valt en de lavendelvelden geuren. Als de zon ondergaat, nemen we plaats in de tuin voor een tapas diner met streekproducten die vergezeld worden door goddelijke Toro en Rueda wijnen. Langzaam wordt het donker en verschijnen de eerste sterren boven ons.

Dat is het moment aangebroken. Astronoom David neemt ons mee naar een open ruimte waar een enorme telescoop staat opgesteld. Via zijn telefoon laat hij de telescoop van richting veranderen en op de maan instellen. Ik observeer de maan en ook de kraters zie ik heel duidelijk. Even later is Saturnus aan de beurt waarvan ik duidelijk de ringen kan zien en dan het hoogtepunt; de observatie van Jupiter. Als je stilstaat bij het enorme Universum, wat voel je je dan opeens nietig…

Het is bijna middernacht en het bezoek wordt afgesloten op een plek in de open lucht met een soort stenen bedden. Daar turen we het heelal af en zien we twee keer een vallende ster, het is immers een week na de Perseïden en dan vallen er best nog wat te zien.

Het is ruim over middernacht. Over een donker landweggetje rijden we terug naar het hotel. Stil en onder de indruk. Bewust van onze nietigheid en in brede beroering over de fascinerende dag in een schitterend gebied. Waar heden en verleden samenkomen en de toekomst zelfs met een telescoop niet te voorspellen is.

Praktische informatie

Zamora ligt op 45 autominuten vanaf Salamanca en is een kleine drie uur rijden vanaf Madrid.

Ik raad je aan om een hele dag uit te trekken voor je bezoek aan de stad Zamora en een andere dag het bezoek aan kaasfabriek Chillon, Bodega Muelas én de sterrenwacht in Tiedra met elkaar te combineren.